الله‌لانريد منكم جزأ ولاشكورا » « 1 » ( غذاى مورد حاجت خود را به فقير و يتيم و اسير مىدهند و مىگويند فقط بخاطر خدا شما را اطعام كرديم و براين كار از شما پاداش و تشكرى نمىخواهيم ) . و در جاى ديگر در تعريف ياران پيامبر ( ص ) مىفرمايد : « والذين تبؤ واالداروالايمان من قبلهم ، يحبون من‌ها جراليهم ولايجدون فيصدورهم حاجه مما اوتواويؤثرون عليانفسهم ولو كان بهم خصاصه و من يوق شح نفسه فاولئك هم المفلحون » « 2 » ( آنان كه خانه دارند و از پيشتر ايمان آورده‌اند ، كسانى را كه بسويشان هجرت كرده‌اند دوست مىدارند ( و از آنان پذيرايى و نگهدارى مىكنند ) و هيچ كراهتى از اين كار ندارند ، بلكه آنان را برخود مقدم مىدارند و حتى در آنچه مورد علاقه‌ى خودشان است ايثار مىكنند ، آرى آنكه تنگ نظرى و بخل را از خود دور سازد رستگار است . ) تاريخ زندگى ائمه‌طاهرين ( ع ) نيزگواه آنست كه آن بزرگواران شبها به بسيارى از فقرأ رسيدگى مىكردند بدون‌آنكه شناخته شوند ، و تنها پس از فوت آن گراميان ، وسيله‌ى بستگان نزديك و يا به جهت بىسرپرست ماندن فقرا ، جامعه از انفاق شبانه‌ى آنان آگاه مىشد . « 3 » اصولا صدقه و رسيدگى به ديگران در قرون‌گذشته‌ى اسلام كاربرد وسيعى داشت ، « شاطبى » در « موافقات » مىنويسد : مسلمانان در كار و كسب خويش جديت و مهارت داشتند و اين براى پس‌انداز و ثروت‌اندوزى نبود ، بلكه با درآمد خود به ديگران رسيدگى مىكردند ، فقير در ميان آنان بود ولى فقر و مستمندى ديده نمىشد ، آنان در كارهاى اقتصادى خود به سود كمى قناعت مىورزيدند ، و در واقع همه كارگزار و خيرخواه هم بودند . « غزالى » در « احياءالعلوم » مىگويد بازرگانى از كوفه گندمى به

--> ( 1 ) - سوره‌ى دهر آيه‌ى 9 ( 2 ) - سوره‌ى حشر آيه‌ى 9 ( 3 ) - روايات بابهاى صدقه از كتاب وسائل ج 4