سلسله وار قرار دارند . اما همه در ذاتى كه از آن تعبير به وجود مىشود مشتركند و يك جنس هستند و ماده اصلى تشكيل دهنده آن‌ها ( خالق و مخلوق ) يكى است . ( جواب ) : بسمه تعالى چند نظريه معروف است 1 - وجودات كلًا حقائق متباينه هستند . 2 - همه از يك حقيقت مىباشند و تفاوت در درجات وجود است . 3 - وجود فقط خداست و ديگران نسبتى با وجود دارند ، خودشان وجود ندارند . 4 - وجود فقط خداست و جلوات او ، وجودات ديگر همه جلوات خدا هستند و چون اين بحث نه از اصول دين است و نه از فروع آن ، بلكه يك بحث كاملًا علمى است و هيچ يك از عقائد مزبور نه كفرآور است و نه در چارچوب اوليه اسلام مىباشد . ميزان كفر و اسلام فقط شهادتين است‌بنابراين خودتان را زياد درگير اين مسائل نكيند . اگر خواستيد حقيقت را بيش‌تر بدانيد به كتاب هاى عميق فلسفه - آن هم به عنوان درس نه مطالعه صرف - رجوع كنيد . سؤال 5 : روايات بسيارى وجود دارد كه عموم مردم را از تفكر و تعقل پيرامون ذات الهى نهى مىفرمايد . برخى معتقدند كه اين نهى اولًا ارشادى است و ثانياً ويژه كسانى است كه در مباحث عميق عقلى مهارت كافى ندارند . آيا اين نظريه و اعتقاد صحيح است ؟ ( جواب ) : بسمه تعالى يك مقدار از اين بحث را نوع مردم و عده‌ى زيادى از خواص نمىدانند ، مثل خيلى از مباحث صفات و ارتباط آن‌ها با ذات و برخى از آن‌ها را ، حتى خواص هم نمىدانند مثل اصل ذات خداوند . و چون اين بحث ضرورت ندارد و جزء چارچوب اوليه اسلام نيست و خيلى از مردم از فهم آن عاجزند ، از آن نهى شده است . سؤال 6 : نظر مبارك حضرتعالى راجع به حسين بن منصور حلاج‌چيست ؟ آياواقعاً وى در ابتداء امر مدعى سفارت ، بابيت و نيابت از طرف امام زمان عليه السلام بوده و سپس ادعاهايى فراتر را نيز در برنامه خويش گنجانيد و آيا به نظر شما از ناحيه امام زمان عليه السلام در دوران غيبت صغرى توقيعى در لعن و طعن و مذمت مشاراليه صادر گرديده است ؟ ( جواب ) : بسمه تعالى اجمالًا مورد تأييد نمىباشد . در رجال نجاشى آمده كه مرحوم مفيد كتابى در مورد ردّ بر اصحاب حلاج نوشته ، و شيخ طوسى در كتاب