الشيخ محمد علي الگرامي

366

استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )

صده اخير هر چه مسلمانان از صدر اسلام دور تر شده‌اند در امر حجاب شدت عمل و غيرت بيشترى نشان داده‌اند . . . حال چگونه مىشود گفت در مورد مادران همسران عكس اين واقعيت رخ داده است ؟ . . . ! بايد بگوييم البته در اصل مطلب مذكور در باب غيور شدن مردم خدشه‌اى نيست اما در خصوص چگونگى برخورد مسلمانان اعصار متأخر با مادر زن خود بايد پذيرفت كه اين امر كاملًا متأثر از آراء فقهاى متأخر است كه منشأ اين فتوا هم عدم دقت و توجه به مبانى اين مسأله بوده است . يعنى آقايان نوعاً اين مسأله را از بديهيات و ضروريات فقه تلقى كرده و خود را بىنياز از پرداختن به آن دانسته‌اند و همانگونه كه هيچ فقيهى را سراغ نداريم كه مثلًا در جلسات درس خارج فقه خود به مسائلى مانند اصل وجوب نماز يا دو ركعت بودن نماز صبح پرداخته باشد و يا در كتابهاى استدلالى فقهى صفحاتى را در جهت اثبات اين گونه مسائل پر كند ، مسأله محرميت مادر زن هم در ذهن ايشان همين گونه بوده و هست و نوعاً آن را مفروغ عنه دانسته و به آن نپرداخته‌اند . و البته آنچه كه مىشود در آن ادعاى جريان سيره مستمره كرد همين است كه آقايان اين مسأله را از ضروريات مىدانند و تاكنون هم كسى در تبيين مبانى فقهى آن كوششى نكرده است و تا آنجا كه ديده شد نوعاً به ذكر فتوا در اين باب بسنده كرده و دليلى ارائه ننموده‌اند . علاوه بر اينكه گذشته از تمام مطالب فوق تمسك به سيره در جايى است كه دليلى بر خلاف آن در شرع وجود نداشته باشد . مثلًا سيره رايج در بين مردم ربا دادن و گرفتن است . يا مثلًا در مجالس جشن عروسى نوعاً شاهد