الشيخ محمد علي الگرامي

112

استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )

را داشته باشم آيا زوجه حق رجوع به مهريه خويش را دارد . دوم . آيا مىتواند ادعا كند به قصد زندگى كردن بخشيده است . جواب : بسمه تعالى 1 - اگر هبه به قصد تقاضاى طلاق خلع و مباراة و به اين عنوان بوه حق رجوع دارد . و اگر به قصد و شرط بقاء زندگى بوده است اصل هبه اشكال داشته باطل است و اگر به قصد بقاء از طرف شوهر شروط بوده يعنى در صورتى هبه مىكند كه شوهر قصد دوام داشته باشد همان قصد اوليه براى صحت هبه كافى است و اگر مقيد به دوام قصد زندگى باشد هبه باطل است . و ظاهراً اين معنى منظور است يعنى زن در صورتى گذشت كرده كه شوهر براى هميشه با او باشد و بنابراين ، هبه باطل است ، ولى اگر هبه شرط ندارد و فقط داعى و باعث او بر هبه اين بوده كه انشاءا . . . شوهر با او بماند ، هبه صحيح است و حق گرفتن ندارد . اگر هبه مطلق بوده است تا اثبات خلاف آن نشود هبه صحيح است . ليكن ظاهراً منظور هبه بطور مطلق نيست . 2 - هبه بين همسران لازم نيست ، و حق رجوع هست ليكن مهريه عين بوده يا دين ؟ اگر عين بوده و پس از هبه تصرف و تلف شده و يا اساساً دين بوده و او بخشيده است بطور مطلق ، حق رجوع نيست . ولى اگر مهريه عين خارجى بوده و اكنون هم وجود دارد و تصرف مغير وضع عين ، در آن نشده حق رجوع دارد . 3 - اگر نتواند اثبات كند كه هبه مقيد به زندگى دائم بوده حمل بر هبه مطلق مىشود ولى ظاهر حال اينستكه زن وقتى مطمئن مىشود كه همسرش براى هميشه در كنار او هست چنين كارى ( هبه ) مىكند و گرنه هرگز از حق خويش نمىگذرد و بنابراين قصد زندى دائم شرط بنائى هبه