بسم اللّه الرحمن الرحيم و صلى اللّه على سيدنا محمد و آله الطّاهرين و لعنة اللّه على اعدائهم اجمعين . يا صاحب الزمان ادركنى . احكام بلوغ سؤال : 1 - به نظر حضرت‌عالى دختران در چه سنى به بلوغ مىرسند ؟ و آيا 9 سال تمام موضوعيت دارد يا مثل مرحوم صاحب جواهر ( در جلد 26 ص 4 ) آن را اماره براى بلوغ طبيعى مىدانيد چنانچه از نظر مرحوم شيخ طوسى و قاضى ابن براج ، محقق حلى ، علامه حلى و شهيد اول نيز اين مسئله استفاده مىشود . خلاصه اين كه آيا بلوغ يك مسئله تعبدى و فقهى است يا اينكه يك موضوع خارجى است و علائم و امارات بيان شده از طرف شارع مقدس از قبيل سن ، احتلام ، حيض و . . . موضوعيت ندارند . جواب : يك موضوع خارجى تكوينى است و برخى علائم شرعى جنبهء تكوينى دارد كه عند العقلاء هم معلوم است كه دليل بلوغ مىباشد چون احتلام و حيض و نبات موى خشن ، و برخى چون سن جنبهء تعبد دارد به ملاك يك حقيقت ، و آن اينكه بلوغ در سنين مختلف پيش مىآيد و شارع مقدس براى اينكه اختلافى در مسائل عبادى و سيما در مسائل اجتماعى پيش نيايد سن مشخصى را تعيين نموده است . سؤال : 2 - با توجه به آيات و روايات باب آيا روايات 9 سال در بلوغ موضوعيت دارد يا خير ؟