السيد عز الدين الحسيني الزنجاني
27
تفسير سوره مباركه حمد ( فارسى )
جذب شدهام كه گويا بهشت و جهنم را مىبينم ، و اين موجب شده است كه شبها بيدار بمانم ؛ و در روزهاى گرم روزه بگيرم و بتوانم تحمّل كنم . « 1 » بالاتر از آن ، داستان حضرت موسى است ، آن گاه كه معجزهء ايشان صادر شد . قرآن ( در سورهء طه ) دربارهء آن افرادى كه به عزّت فرعون قسم مىخوردند مىفرمايد : « فَأُلْقِىَ السَّحَرَةُ سُجَّداً » ؛ قدرت معجزه كارى كرد كه ساحران به سجده افتادند » ، « قالُوا آمَنّا بِرَبِّ هرُونَ وَمُوسى ؛ گفتند : ما به پروردگار هارون و موسى ايمان آورديم . » و فرعون گفت : آيا ايمان آورديد قبل از اين كه من به شما اجازه بدهم ؟ ! « انَّهُ لَكَبيرُكُمُ الَّذى عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ . . . » همان افراد پست بيچارهاى كه شكوه و قدرت فرعون آنها را از خود بىخود كرده بود و او را اطاعت مىكردند ، چنان شير شدند كه گفتند : ما هيچ گاه تو را بر موسى ترجيح نمىدهيم : « فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ » هر چه از دستت مىآيد انجام بده ! حداكثر ، اين زندگى پررنج را از ما مىگيرى و ما ايمان آورديم به پروردگارمان تا آن گناهان و خطاهايى كه از ما سر زده است در اثر ايمان ما ببخشد ، سپس به اوج عرفان رسيده گفتند : « وَاللَّهُ خَيْرٌ وَأَبْقى » « 2 » ؛ خداوند برتر و پايدارتر است . » نگفتند : « وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقى » بلكه فقط خدا ، نه دنيا و نه آخرت ، آرى ، آنها در اثر كشش ايمان به آخرين اوج عرفان رسيدند . بر اين اساس ، بعضى از بحثهاى قرآن به رحمت تفسير شده است ، به عنوان نمونه چند آيه را مطرح مىكنيم . آيات رحمت الهى الف ) در قرآن كريم آياتى وجود دارد كه ذات احديّت را به رحمت ، مهر و مهربانى شفقت و رأفت ستوده است ، يا به تعبير ديگر ، قرآن ، پروردگار را « وَدود » مىنامد :
--> ( 1 ) . كلينى ، اصول كافى ، ج 3 ، ص 97 . . ( 2 ) . طه ( 20 ) آيات 70 - 73 . .