اسماء در قرآن يكى از مباحث مهمّ قرآن و روايات وارده در توحيد و ادعيهء بسيار عالى - مانند « دعاى كميل » - بحث « اسماء » است . اكنون اين پرسش مطرح مىشود كه لفظ « اسم » يا « اسماء و صفات ذات احديّت كه در قرآن به كار برده شده است به چه معنا بوده و چگونه است . « 1 » على عليه السلام در دعاى كميل عرض مىكند : « وَبِأَسْمائِكَ الَّتي مَلأتْ أرْكانَ كُلَّ شَيءٍ ؛ خدايا تو را سوگند مىدهم به آن اسم‌هايت كه همه چيز را ، بلكه اركان وجود را پر كرده است . » اين جمله به چه معناست ؟ تعريف اسم اسم در اصطلاح ادباى عرب به لفظى گفته مىشود كه در مقابل يك معناى مستقل وضع گرديده ، بدون اين كه مفهوم زمانى در آن لحاظ شده باشد . قرآن كريم نيز اسم را به اين معنا استعمال كرده ، ولى گاهى مراد اسم خاص و گاه اسم عام مىباشد . انواع اسماء در قرآن 1 . اسم خاص : مادر مريم به خدا عرض كرد : « وَ إِنّى سَمَّيْتُها مَرْيَمَ ؛ « 2 » اسم اين شخص خاص را مريم گذاشتم . » پس هر گاه در قرآن اسم مريم را آورده ، مراد همان مخدّرهء جليله‌اى است كه داراى عصمت ، قداست و طهارت بوده و

--> ( 1 ) . صدرالمتألّهين ، در مفاتيح الغيب دربارهء اسماء ، بحث‌هاى مفصّلى كرده كه خلاصهء روايات است . سيدنا الأستاد علّامهء طباطبايى رحمه الله نيز در مسائل توحيدى سه رساله براى اسماء ، صفات و افعال اختصاص داده‌اند كه چكيدهء عرفان ، حكمت ، روايات و ادعيه است . . ( 2 ) . آل‌عمران ( 3 ) آيهء 36 . .