همچنين تفسير آيهء « فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ » « 1 » چنين است : جبرئيل بر يونس فرود آمد و گفت : خداوند عذاب قوم تو را استثناء نموده است . ولى با اين حال يونس به سخن جبرئيل گوش فرا نداد و به سختىهاى بسيارى گرفتار شد . همهء اين امور از آنجا ناشى شد كه خداوند يونس را براى يك چشم برهم زدن به خود واگذارد . امام صادق عليه السّلام فرموده‌اند : ام سلمه پيوسته مىشنيد كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چنين دعا مىكرد : « اللهمّ لا تكلنى إلى نفسى طرفة عين أبدا » . ام سلمه دربارهء اين دعا پرسيد . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : چرا اين گونه دعا نكنم در حالى كه خداوند يونس را لحظه‌اى به حال خود رها كرد و او آن كارها را انجام داد . « 2 » ابن جهم گويد : مأمون از امام رضا عليه السّلام در مورد آيه‌اى كه دربارهء يونس نازل شده است پرسيد . آن حضرت فرمودند : مقصود از « وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ » يونس بن متى است . « مغاضبا » يعنى از قوم خويش خشمناك گرديد . « فظنّ أن لن نقدر عليه » يعنى يقين كرد كه ما هرگز روزىاش را تنگ نمىگيريم . همچنانكه خداوند فرموده است : « وَ أَمَّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ » « 3 » يعنى خداوند بر آنها تنگ گرفت و به سختى افتادند . « فنادى فى الظّلمات » يعنى در ميان تاريكىهايى كه شب و دريا و درون شكم ماهى فراهم آورده بودند صدا زد « أن لا إله إلّا أنت سبحانك إنّى كنت من الظّالمين » يعنى من از ستم كنندگان بر خويشتنم و عبادتى را كه اينك در

--> ( 1 ) . تفسير قمى ج 2 ص 74 . ( 2 ) . تفسير قمى ج 2 ص 74 . ( 3 ) . سوره فجر / 16 .