السيد نعمة الله الجزائري ( مترجم : صادق وحسين حسن زاده )

48

قصص الأنبياء ( تاريخ انبياء ) ( از آدم تا خاتم ) ( فارسى )

هستند و حتّى سهو نيز در پيامبران راه ندارد و ديگران نمىتوانند آنان را به فراموشى و خطا دچار سازند . تنها شيخ صدوق و استادش محمد بن حسن بن وليد معتقدند كه پيامبران و امامان عليهم السّلام دچار « اسهاء » مىشوند ؛ چرا كه اسهاء از سوى خداوند است و سهو وسوسه‌اى از سوى شيطان مىباشد . گروه دوم بسيارى از پيروان مذهب معتزله هستند كه معتقدند پيامبران دست به گناه كبيره نمىآلايند ولى دچار گناه صغيره مىشوند مگر گناهان صغيره‌اى كه در نهايت پستى است همانند دزديدن لقمهء نانى و يا دانهء گندمى ؛ كه پيامبران چنين گناهان صغيره‌اى را نيز مرتكب نمىشوند . نظر سوم براى ابو على جبائى است كه مىگويد : پيامبران به عمد دست به هيچ گناه صغيره و كبيره‌اى نمىآلايند ولى سهوا و يا به جهت اشتباه در تأويل ، مرتكب گناه مىشوند همانگونه كه آدم عليه السّلام گمان كرد كه فقط از همان درخت ممنوعه نهى شده است و نه از درختى همانند آن ؛ بدين جهت او از درخت ديگرى خورد . گروه چهارم ، « نظام » و پيروان او هستند كه مىگويند : پيامبران سهوا گناه مىكنند ؛ و هرچند خداوند مردم را به خاطر ارتكاب گناهان سهوى عذاب نخواهد كرد ولى پيامبران را به خاطر گناهان سهوى مؤاخذه خواهد نمود ، چرا كه آنان از معرفتى بيشتر و مقامى فرازتر و تقوايى عميق‌تر برخوردارند . دستهء پنجم « حشويه » و شمار بسيارى از حديث‌شناسان اهل تسنّن هستند كه معتقدند ارتكاب گناهان صغيره و كبيره به‌طور عمد و يا سهو از سوى پيامبران امكان‌پذير است . علما دربارهء مدّت عصمت پيامبران سه نظر مختلف دارند : گروه نخست عالمان شيعه هستند كه معتقدند پيامبران از هنگام ولادتشان تا هنگام رحلت و ديدار با پروردگار داراى عصمت‌اند ، دستهء دوم كه بسيارى از پيروان مذهب معتزله‌اند مىگويند : پيامبران از هنگام بلوغ به مقام عصمت دست مىيابند و حتّى پيش از بعثت نيز دچار گناهان كبيره و كفر نمىگردند . دستهء سوم اشاعره هستند و از آن جمله فخر رازى است ؛ آنان بر اين باورند كه پيامبران از هنگام بعثت به مقام عصمت نيز مىرسند .