راستى ، فرزند پيامبر خدايى ؛ اينك بفرماييد كه معناى اين سخن خداوند چيست كه : « فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي ؛ « 1 » زمانى كه شب بر او [ ابراهيم ] پرده انداخت ستاره‌اى [ ابراهيم ] بدرخشيد و گفت : اين پروردگار من است » . امام رضا عليه السّلام پاسخ داد : در روزگار ابراهيم عليه السّلام مردم سه دسته بودند : دسته اى ستاره‌پرست بودند و گروهى ماه‌پرست و عدّه‌اى نيز خورشيدپرست بودند . ابراهيم عليه السّلام مىخواست باورهاى اين سه گروه را باطل سازد به همين جهت هنگامى كه شب فرارسيد به ستاره‌اى در آسمان نگريست و فرمود : اين پروردگار من است ، امّا هنگامى كه ستاره افول كرد گفت : « لا احبّ الأفلين ؛ من افول‌كنندگان را دوست ندارم » . زيرا افول از صفات مخلوقات است و آفريدگار از چنين صفتى به دور است . « فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً قالَ هذا رَبِّي ، آنگاه چون ابراهيم ماه را تابان ديد گفت : اين پروردگار من است » . ولى چون ماه افول كرد و بىنور شد گفت : من افول‌كنندگان را دوست ندارم : سپس ابراهيم هنگام طلوع آفتاب گفت : اين پروردگار من است ؛ ولى هنگام غروب آفتاب گفت : « إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ * إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ ؛ « 2 » به راستى من از آنچه شما به خداوند شرك مىورزيد بيزارى مىجويم * همانا من با ايمان خالص روى مىنهم به سوى كسى كه آسمان‌ها و زمين را آفريده است و من از مشركان نيستم » . امام رضا عليه السّلام در ادامه فرمود : بىگمان ابراهيم عليه السّلام با اين سخنان مىخواست باور غلط مشركان را باطل سازد و به آنان ثابت كند كه فرمانبردارى از ماه و

--> ( 1 ) . سوره انعام / 76 . ( 2 ) . سوره انعام / 78 و 79 .