السيد هاشم الناجي الموسوي الجزائري ( مترجم : اسماعيلى )
96
بايدها و نبايدها در رفتار و كردار قضات ( فارسى )
قسمت سوّم : بعد از دادگاه امورى كه لازم است پس از دادگاه رعايت گردد چنانچه قاضى متوجه گردد كه رأى او اشتباه بوده بر او لازم است كه آن را نقض كرده و حكم صحيح را صادر نمايد 183 - امام صادق عليه السلام فرمود : چنانچه بر قاضى آشكار گردد كه قضاوت او به غير حق بوده بر او لازم است كه حكم خود را نقض نمايد و به حق حكم كند « 1 » . 184 - حضرت امير المؤمنين عليه السلام در هنگاميكه قضات در موردى از موارد - مانند : فرمان به قتل يا قطع عضو - مرتكب خطا مىشدند . دستور مىداد تا خسارات وارده از بيت المال تأمين گردد « 2 » . 185 - شيخ ابن حمزهء طوسى رحمه الله فرمود : هنگاميكه قاضى از روى اشتباه بر خلاف حق حكم كند . سپس آن امر بر او روشن گردد . بر او لازم است كه حكم اشتباه خود را نقض نمايد و حكم صحيح را صادر كند « 3 » .
--> ( 1 ) - قال الإمام الصادق عليه السلام : إذا تبيّن للقاضي أ نّه قد حكم به غير الحقّ . نقض حكمه . و حكم بالحقّ . و إن رفع إليه حكم لغيره - كذلك ( 1 ) - نقضه و حكم بالحقّ ( دعائم الإسلام ج 2 ص 537 ) . ( 2 ) - قال الإمام الباقر عليه السلام : قضى أمير المؤمنين عليه السلام أنّ ما أخطأت القضاة في دم أو قطع . فهو على ( 2 ) بيت مال المسلمين ( من لا يحضره الفقيه ج 3 ص 5 و الكافي ج 7 ص 354 ) . ( 3 ) - قال الشيخ ابن حمزة الطوسي رحمه الله : فإن حكم القاضي بخلاف الحقّ - سهواً أو خطأً - ثمّ بان له . رجع و نقض ما حكم به ( الوسيلة إلى نيل الفضيلة ص 209 ) . 1 ) أي : به غير الحقّ . 2 ) في الكافي : ف على .