منه دار الندوة ، لانّ المشركين كانوا يجلسون فيها و يتشاورون فى امورهم . و قرأ مكى مقاما بضمّ الميم و هما لغتان فى المعنى واحد لانّهما يرجعان الى اسم المكان . پس ربّ العالمين ايشان را جواب داد : « وَ كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثاثاً وَ رِءْياً » اى - قد اهلكنا اسلافهم و كانوا فى الدّنيا اكثر نعمة و اوفر زينة فلم ينفعهم من اللَّه و لم يقرّبهم من رحمته و و النّجاة من عذابه . قال اهل اللّغة : الاثاث - متاع البيت ما يتمتّع به الانسان من اداة لا غنى عنها ، مشتقّ من اثيث و هو الكثير و ريّا بتشديد قراءت شامى است ، و قالون و اسماعيل از نافع . باقى قرّاء رئيا خوانند بهمز و هو المنظر ، مشتقّ من رأيت اى - ما يرى فى صورة الانسان و لباسه . و قيل هو من قولك رويت اى منظره مرتو من النعمة اى - انّ عليه نضارة . و انتصاب اثاثا و رئيا على التفسير . قوله : « قُلْ مَنْ كانَ فِي الضَّلالَةِ فَلْيَمْدُدْ » . الصيغة ، صيغة الامر و المعنى الخبر ، اى - من كان فى الشّرك و الجهالة مدّه اللَّه فى كفره و متّعه به طول عمره ليزداد طغيانا و ضلالا ، يعنى جعل اللَّه جزاء ضلالته ان يتركه و يمدّه فيها . كقوله : « مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلا هادِيَ لَهُ وَ يَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ » . و قيل معناه من كان فى الضّلالة زاده اللَّه ضلالا . و قيل معناه فليعش ما شاء فانّ مصيره الى النّار . قوله : « حَتَّى إِذا رَأَوْا ما يُوعَدُونَ » اى - الى ان يأتيهم ما يوعدون من الجزاء على كفرهم ، ثمّ فصّل فقال : « إِمَّا الْعَذابَ وَ إِمَّا السَّاعَةَ » فهما منصوبان على البدل من « ما يُوعَدُونَ » و المعنى حتّى اذا رأوا العذاب او رأوا السّاعة ، فالعذاب ما وعدوا به من نصر المؤمنين عليهم بانهم يعذّبونهم قتلا و اسرا . و الساعة يعنى - القيامة و ما وعدوا فيها من الخلود فى النّار . معنى آيت آنست كه هر كه در ضلالت و كفرست ربّ العزّة بجزاء كفر وى او را روزگار دراز فرا گذارد تا طغيان و ضلالت وى مىافزايد ، آن گه يا در دنيا عذاب قتل و سبى بوى رسد يا در قيامت بدوزخ شود جاويد . « فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مَكاناً » جواب آنست كه گفتند : « خَيْرٌ مَقاماً » . « وَ أَضْعَفُ جُنْداً » جواب آنست كه