عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
97
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
و روايت كنند كه پيغامبر را در قرآن هفت نامست : محمّد و احمد و طه و يس و المزمّل و المدّثر و عبد اللَّه . و گفتهاند طا در حساب جمل نه است و ها پنج ، جمله چهارده باشد يعنى يا ايّها البدر ، و در شواذ خواندهاند طه به سكون هاء و هو امر من وطئى الّا انّ الهمزة قلبت هاء نحو هيّاك و ايّاك ، و المعنى طا الارض بقدميك . خبر درست است از مغيرة بن شعبه كه : رسول خدا ( ص ) چندان نماز كرد كه بشب پايهاى مباركش آماس گرفت . و آوردهاند كه بر يك پاى بايستادى « 1 » و نماز كردى و اين در ابتداء اسلام بود پيش از نزول فرائض و تعيين نماز پنج گانه ، او را گفتند : لم تفعل ذلك و قد غفر اللَّه لك ما تقدم من ذنبك و ما تأخره ؟ چرا اين ميكنى و اللَّه تعالى گناهان تو آمرزيده است گذشته و آينده ؟ رسول ( ص ) جواب داد : ا فلا اكون عبدا شكورا ؟ من وى را بنده سپاس دار نباشم ؟ پس ربّ العالمين تخفيف وى را آيت فرستاد « طه » اى - طئى الارض بقدميك . اى محمد هر دو پاى بر زمين نه و اين همه رنج بر خود منه كه ما رنج بىطاقت از بنده نخواهيم ، طاعت معروفه خواهيم ، خدمتى بچم « 2 » راهى ميانه نه افراط و نه تفريط . همانست كه گفت : « وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا » - « وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ » راه ميانه را روى باللّه تعالى است و كردار ميانه بپسند اللَّه تعالى است . « ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى » اى - لتتعب و لتتكلّف ما لا طاقة لك به من العمل . پس از آنكه اين آيت فرو آمد رسول خدا نماز شب مىكرد لختى بر پاى ايستاده لختى نشسته لختى دراز لختى سبك . « إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشى » اى - لكن انزلناه تذكرة و موعظة للمؤمنين . جايى ديگر گفت : « تَبْصِرَةً وَ ذِكْرى لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ » تذكره در ياد دادنست و تبصره فرا ديدار دادن . جايى ديگر گفت : « وَ إِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ » يادگار را تذكره گويند
--> ( 1 ) - نسخه الف : بيستادى . ( 2 ) - چم : بمعنى رونق باشد . ساخته و آراسته را نيز گويند . برهان قاطع