عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
48
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
« وَ إِنْ كانَ قَمِيصُهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ » و اگر چنان است كه پيراهن يوسف از پس دريده است ، « فَكَذَبَتْ وَ هُوَ مِنَ الصَّادِقِينَ » ( 27 ) او دروغ گفت و يوسف از راست گويان است . « فَلَمَّا رَأى قَمِيصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ » چون شوى پيراهن يوسف شكافته ديد از پس ، « قالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ » گفت [ زن را ] كه اين از ساز بد شما است [ كه زنان ايد ] ، « إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ » ( 28 ) به درستى كه كيد شما بزرگ است . « يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا » اى يوسف از باز گفت اين كار روى گردان [ و كس را مگوى ] ، « وَ اسْتَغْفِرِي لِذَنْبِكِ » و اى زن گناه خويش را آمرزش خواه ، « إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخاطِئِينَ » ( 29 ) كه گناه از تو بوده است و از بد كارانى « وَ قالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ » زنان گفتند در شارستان مصر ، « امْرَأَتُ - الْعَزِيزِ تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِهِ » زن عزيز تن غلام خود مىجويد خود را ، « قَدْ شَغَفَها حُبًّا » مهر غلام در دل آن زن پر شد و تا پوست دل رسيد ، « إِنَّا لَنَراها فِي ضَلالٍ مُبِينٍ » ( 30 ) ما آن زن را در گم راهى آشكارا مىبينيم . « فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ » آن گه كه زن عزيز مكر ايشان [ و بد گفت ايشان ] بشنيد ، « أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ » به ايشان [ جزاء مكر ] فرستاد ، « وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً » و ايشان را جاى به ناز نشستن ساخت ، « وَ آتَتْ كُلَّ واحِدَةٍ مِنْهُنَّ سِكِّيناً » و هر يكى را كاردى داد در دست ، « وَ قالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ » و يوسف را گفت به نمودن بيرون آى بر ايشان ، « فَلَمَّا رَأَيْنَهُ » چون بديدند او را ، « أَكْبَرْنَهُ » بزرگ آمد ايشان را جمال او « 1 » [ و شگفت آمد ايشان را آن ديدار او ] ، « وَ قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ » و دستها بپيچيدند ، « وَ قُلْنَ حاشَ لِلَّهِ » و گفتند پرغست « 2 »
--> ( 1 ) - نسخهء ج : بزرگ آمد جمال او ايشان را ( 2 ) - پرگس و پرگست ، فارسى بمعنى معاذ اللَّه . رودكى گويد : « گر چه نامردمى است مهر و و فاش - نشنود هيچ از اين دلم پرگس » و كسايى گويد : « رودكى استاد شاعران جهان بود - صد يك از وى تويى كسايى پر گست » - نقل از كتاب لغت فرس تأليف ابو منصور على بن احمد اسدى طوسى ( چاپ و تصحيح مرحوم عباس اقبال آشتيانى ) .