عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
101
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
روزگارى بر آمد ، و اين بنو بكر از ابو سفيان و عكرمه و صفوان يارى خواستند تا با خزاعه جنگ كنند ، ايشان يارى دادند و از خزاعه قومى كشته شدند . پس رب العالمين مصطفى را خبر داد كه ايشان نقض عهد كردند و با خزاعه كه در عهد و امان شما بودند قتال كردند ، شما نيز با ايشان قتال كنيد ، اينست كه خداى گفت : أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ اى - بقتل محمد حين خلوا و ايتمروا به فى دار الندوة على ما سبق ذكره فى قوله : وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا ، و گفتهاند : وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ جهودان قريظهاند كه با رسول خدا عهد داشتند و روز احزاب نقض عهد كردند و بو سفيان و مشركان مكه را يارى دادند ، و همّت كردند كه رسول خدا را از مدينه بيرون كنند ، تا رب العالمين كيد ايشان باطل كرد و مسلمانان را روز احزاب نصرت داد و جهودان مقهور گشتند و مغلوب . و قيل - همّت قريش يوم الحديبية بان يدخلوا محمدا مكة للحج ثمّ يخرجوه قبل ان يتم الحج استخفافا به . وَ هُمْ بَدَؤُكُمْ بالقتال ، أَوَّلَ مَرَّةٍ حين قاتلوا خلفاءكم . خزاعه ميگويد : چون ايشان خلاف كردند رخصت يافتيد بقتال كه خداى پيش از اين گفته بود : لا تُقاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ حَتَّى يُقاتِلُوكُمْ فِيهِ . ميگويد : اكنون كه ايشان قتال كردند رخصت يافتيد قتال كنيد و ازيشان مترسيد . أَ تَخْشَوْنَهُمْ فلا تقاتلونهم ، از ايشان مىبترسيد كه با ايشان قتال نميكنيد ، فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَوْهُ و خداى سزاتر كه از عذاب و عقوبت وى بترسيد ، إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ مصدّقين بعذابه و ثوابه . قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ اى - يقتلهم بسيوفكم و رماحكم ، وَ يُخْزِهِمْ و يذلّهم بالفقر و الاسر ، يَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ اى - ان تقاتلوهم فالظّفر لكم ، و عدهاى است كه خداى تعالى مؤمنانرا داد بنصرت . وَ يَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ يعنى - بنى خزاعه ، ايشان را شفا دهد از آنچه در دل دارند از بنى بكر ، وَ يُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ حزنها و كربها بما فعل بهم . اين دليل است بر تثبيت نبوت مصطفى و صدق رسالت وى ، چنان كه بگفت و خبر داد