چشمى كه ترا ديد شد از درد معافى * جانى كه ترا يافت شد از مرگ مسلم . قوله : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ - بدأ سبحانه بالثناء على نفسه ، فحمد نفسه بثنائه الازلى ، و أخبر عن سنائه الصمدى و علائه الاحدى . ستايش خداوند عظيم ، كردگار حكيم ، باقى ببقاء خويش ، متعالى بصفات خويش ، متكبر بكبرياء خويش ، باعلاء ديمومى و سناء قيومى ، وجود احدى و كون صمدى ، وجه ذو الجلال و قدرت بر كمال ، سبحانه ، هو اللَّه الواحد القهار ، و العزيز الجبار ، و الكبير المتعال . يكى از بزرگان دين و ائمهء طريقت گفته : من ذا الذى يستحق الحمد الا من يقدر على خلق السماوات و الارض ، و جعل الظلمات و النور ؟ كرا رسد و كرا سزد كه وى را به پاكى بستايند ، و ببزرگوارى نام برند ، مگر او كه آفريدگار آسمان و زمين است ، و آفريدگار روز و شب ، و آسمان چو سقفى راست كرده ، و زمين چون مهدى آراسته ، و روز معاش ترا پرداخته ، و شب آرامگاه تو ساخته . گفته‌اند كه : آسمان اشارتست به آسمان معرفت ، و آن دلهاى عارفان است ، و زمين اشارتست به زمين خدمت ، و آن نفسهاى عابدان است ، و چنان كه آسمان صورت باختران نگاشته ، و بشمس و قمر آراسته ، و نظاره‌گاه زمينيان كرده ، آسمان معرفت را بآفتاب علم و قمر توحيد و نجوم خواطر آراسته ، و آن گه نظاره‌گاه آسمانيان كرده . هر گه كه شياطين قصد استراق سمع كنند ، از آسمان عزت برجم نجم ايشان را مقهور كنند . اينست كه رب العزة گفت : وَ جَعَلْناها رُجُوماً لِلشَّياطِينِ . همچنين هر گه كه شيطان قصد وسوسه كند ، بدل بندهء مؤمن برقى جهد از آسمان معرفت ، كه شيطان از آن بسوزد . اينست كه گفت رب العزة : إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ . و چنان كه در بسيط زمين هفت درياست كه در آن منافع و معاش خلق است ، در