يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ - ميگويد گرد مقامات بزرگان مگرديد ، و تعرّض احوال ايشان مكنيد ، و منازل ايشان مپرسيد ، كه آن گه رتبت خويش از آن قاصر بينيد ، و نوميد گرديد ، و نوميدى تخم حسرتست ، و مايهء عطلت . يكى بازارى پيش جنيد درآمد ، گفت : اى پير طريقت اگر بندگى اينست كه شما بدست داريد ، پس ما چه داريم ، و چه اميد در بنديم ، كه جاى نوميدى است . پير گفت : لشكر اميران همه خاصگيان و نديمان نباشند ، سگبانان و ستور بانان نيز باشند ، و در مملكت همه به كار آيند ، و بجاى خويش باندازهء خويش همه زندگى كنند : گر چه خوبى تو سوى زشت بخوارى منگر * كاندرين ملك چو طاوس به كار است مگس . عزيز شناس حال آن درويش كه در مناجات گفته : الهى ! ارض بى محبا ، فان لم ترض بى محبّا فارض بى عبدا ، فان لم ترض بى عبدا فارض بى كلبا . گرمى ندهى بصدر حشمت بارم * بارى چو سگان برون درميدارم ! يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ الاية - زبان تفسير آنست كه شرح داديم ، و زبان اشارت بر ذوق اهل ارادت آنست كه اى مؤمنان ! زينهار نفس خويش مقهور داريد ، پيش از آنكه شما را مقهور كند ، آن را بطاعت مشغول كنيد ، پيش از آنكه شما را به معصيت مشغول كند . بو عثمان را ازين آيت پرسيدند ، جواب داد كه : عليك نفسك ان اشتغلت باصلاح فسادها و ستر عوراتها شغلك ذلك عن النظر الى الخلق و الاشتغال بهم . حسين منصور حلاج مريد خويش را وصيت كرد ، گفت : عليك نفسك ان لم تشغلها شغلتك . و قال محمد بن على : « عليك بنفسك ان كفيت النّاس شرّها فقد ادّيت اكثر حقها » . طبع نفس آنست كه پيوسته با دنيا آرام گيرد و به معصيت شتابد ، و معصيت را خرد شمرد ، و بطاعت كاهلى كند ، و عجب آرد ، و رياء خلق جويد ، و در وى