على غاربه ملقى ، قبل أن ينفد اجله ، فينقطع عمله . إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ - بازگشت شما كه امّت محمّدايد ، و ايشان كه اهل كتاب پيشين و شرايع مختلفه بودند همه با خداى است ، با وى گرديد ، و شما را خبر كند به آنچه در آن مختلف بوديد و جدا جدا گوى . وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ - اين « ان » معطوف است با سر سخن كه گفت : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ ، يعنى : و أنزلنا اليك ان احكم و أن . نيز فرستاديم به تو فرمان كه حكم كن ميان اهل كتاب به آنچه خداى فرو فرستاد ، وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ و بر پى بايست ايشان مرو در آن حكم كه از تو ميخواهند . گفته‌اند : سبب نزول اين آيت آن بود كه رؤساء جهودان با يكديگر گفتند كه تا رويم و محمّد را در فتنه افكنيم « 1 » و از آن دين كه بر آنست برگردانيم . آمدند و گفتند : يا محمّد تو دانى كه اگر ما اتّباع تو كنيم ، مردمان همه اتّباع تو كنند ، و پس رو تو باشند ، اكنون بدان كه ما را خصمان‌اند و ترافع و تحاكم بر تو مىآريم . اگر تو ما را بر خصمان ما حكم كنى ما به تو ايمان آريم . مصطفى ( ص ) سر وازد ، و از شنيدن سخن ايشان برگشت . رب العالمين در آن حال اين آيت فرستاد كه : يا محمّد ميان اهل كتاب حكم كن بموجب قرآن و شريعت اسلام چنان كه به تو فرو فرستاديم ، و مراد ايشان خلاف آنست تو بر پى مراد ايشان مرو ، وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ - يعنى فى القرآن من القصاص و الرجم ، بپرهيز از ايشان ، نبايد كه ترا بگردانند از حكم قصاص و رجم كه خداى در قرآن به تو فرو فرستاد . فَإِنْ تَوَلَّوْا اگر برگردند اين جهودان از ايمان و حكم قرآن ، پس بدان كه اللَّه ميخواهد كه آن برگشتن ايشان سبب عقوبت ايشان گرداند ، أَنْ يُصِيبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ - بعض اينجا بمعنى كلّ است ، يعنى كه در دنيا ايشان را بگناهان ايشان

--> ( 1 ) - نسخهء الف : او كنيم .