عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
89
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
اهل قبا يعودونه و قالوا : يا رسول اللَّه لم نعلم بمرضك الّا الآن ، فجئنا فادعوا اللَّه لنا . فقال سوف ادعولكم و لآل محمد . قالوا : يا رسول اللَّه و من آل محمد ؟ قال : سألتمونى عن شيء ما سألنى عنه احد غيركم ، المسلمون ، آل محمد ص كلّ مؤمن تقىّ و گفتهاند كه : اهل دين كه نسبت ايشان با رسول خداست بر دو قسماند : گروهى خاصيگان وىاند . و متبعان وى ، بعلم متقن و عمل محكم شرائط شرع او بجا آورند و به راه دين وى راست روند . ايشان را « آل » گويند . قسم ديگر گروهىاند كه با وى نسبت دارند و عمل ايشان بر سبيل تقليد باشد و با تقصير و تفريط بود ، نه ايشان را علم متقن است نه عمل محكم ؛ ايشان را امّت گويند نه آل . پس آل پيغامبر همه امّت اواند ، نه همه امّت او آل اواند . اينجاست كه جعفر بن محمد ( ع ) را گفتند : چه گويى به اين مردمان كه مىگويند مسلمانان همه آل محمداند ؟ جواب داد كه : كذبوا و صدقوا . گفتند : اين چه معنى دارد ، دروغ و راست هر دو جمع كردن ؟ - گفت : دروغ است آنچه ميگويند كه مردمان با اين همه تقصير در دين آل محمداند ، و راست است چون شرائط شريعت او بجاى آرند و به راه اتّباع او تمام روند ، و راست روند . وَ آلَ عِمْرانَ - و برگزيد آل عمران يعنى موسى ع و هارون ع . مقاتل گفت : اين عمران پدر موسى و هارون است . هو عمران بن يصهر بن قاهث بن لاوى بن يعقوب ع . و گفتهاند : آل عمران مريم است و پسر وى عيسى ع - و آن عمران بن ماثان است النّجار ، نيك مردى بود از نيك مردان زمين مقدس . عَلَى الْعالَمِينَ - اى عالمى زمانهم . گفتهاند : كه : عالم نامى است از هر چه در موجودات است ، از زمين و آسمان ، و هوا و فضا ، و برّ و بحر ؛ و حيوانات و جمادات . و چون عقلاء از آدميان و فريشتگان در جملهء آن بودند ، جمع بنام ايشان