عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
2
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
رحمهاى مادران كَيْفَ يَشاءُ چنان كه خود خواهد . لا إِلهَ إِلَّا هُوَ نيست خداى جز وى الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ( 6 ) آن تواناى دانا . النوبة الثانية اين سورهء آل عمران گفتهاند دويست آيت است ، و سه هزار و چهارصد و هشتاد كلمه ، و چهارده هزار و پانصد و بيست و پنج حرف . جمله بمدينه فرود آمد از آسمان عزّت ، از نزديك خداوند جلّ ثناؤه ، بمصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم سعيد جبير گفت : « اوّل آيت ازين سوره كه فرو آمد اين بود - هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ » و مصطفى در بيان فضيلت اين سوره گفت : هر آن كس كه برخواند روز آدينه خداى عزّ و جلّ و فريشتگان او بر وى ثنا گويند ، و درود فرستند ، تا آن گه آفتاب فرو شود . و بروايتى ديگر مىآيد - كه اگر شب آدينه بر خواند روز قيامت وى را دو پر دهند تا بدان دو پر اندر صراط به آسانى باز گردد . و بروايتى ديگر - اگر بر اطلاق در عموم احوال و اوقات برخواند بهر آيتى وى را امانى دهند و زينهارى ، فرداى قيامت اندران جسر دوزخ . اين مسعود گفت : « من قرأ آل عمران فهو غني » توانگر بحقيقت آن كس است كه آل عمران داند و خواند . امّا سبب نزول آيات كه در صدر اين سورتست بر قول كلبى و بيع و انس و جماعتى مفسّران آنست كه ترسايان نجران آمدند بر مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم شصت مرد سواران ، چهارده از ايشان سران و سالاران و اشراف ايشان ، و درين چهارده سه كس بودند كه مدار كار ايشان به اين سه كس بود ، و بر همه مقدّم و فرمان ده بودند - يكى عاقب امير قوم بود ، و صاحب مشورت ايشان ، كه همه گوش باشارت و راى وى داشتند ، نام وى عبد المسيح بود . ديگر سيّد بود ثمال ايشان ، و صاحب رحل ايشان ، نام وى ايهم . سديگر ابو حارثة بن علقمه قاضى و امام و صاحب مدار . پس ايشان آمدند و در مسجد رسول خدا شدند ، بعد از نماز ديگر با جامهاى نيكو ، و هيئت