عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
713
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
و دوستى اقتضاء جنسيّت نكند . نهبينى كه كسى اسبى دوست دارد ، يا جوهرى دوست دارد ، يا جامه ، يا بنائى ، وزين هيچ چيز بفرزندى نگيرد ، تا بدانى كه فرزند اقتضاء تجانس كند ، و لا جنس له جلّ جلاله . ترسا چون اين سخن بشنيد مسلمان گشت ، و بدين اسلام در آمد . وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ - يختار منها ما يشاء و من يشاء ، وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطاً - احاط علمه بجميع الأشياء . وَ يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّساءِ الآية - سبب نزول اين آيت آن بود كه عرب در زمان جاهليّت نه زنان را از ميراث چيزى ميدادند و نه كودكان را ، بلكه مردان را ميدادند ، مهينان ايشان را . ربّ العزّة درين آيت نصيب زنان و نصيب كودكان از ميراث بايشان الحاق كرد ، و بداد فرمود . و نيز دختران يتيم ميبودند با مال و به صورت زشت ، كه اولياء ايشان از بهر زشتى صورت نمىخواستند كه ايشان را بزنى كنند ، و ايشان را به كسى نميدادند ، و در خانه ميداشتند از بهر مال كه داشتند ، باميد آنكه مگر بميرند ، و مال ايشان بميراث بر گيرند . سدى گفت : اين در شأن جابر عبد اللَّه فرو آمد ، كه دختر عمّى داشت ، يتيمه و نابينا بود ، و به صورت زشت . جابر گفت : يا رسول اللَّه ! به آن صفت كه وى است ميراث گيرد ؟ رسول خدا گفت : نعم ، گيرد . پس ميراث كه وى را بود بوى داد . آن گه او را در خانه ميداشت ، و بزنى بكس نميداد ، از بيم آنكه شوهر و فرزندان وى مال بميراث برند ، و خود بزنى نميكرد كه جمال نداشت ، و گوش بر آن نهاده كه تا بميرد ، و آنچه هست از مال وى بميراث برگيرد . ربّ العالمين اين آيت فرستاد : وَ يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّساءِ اى يستعرفونك . و الفتيا و الفتوى لغتان ، و هو تعريفك الأمر ، افتانى اى عرّفنى . ميگويد : از تو فتوى ميپرسند و فتوى ميخواهند در كار زنان ، قُلِ اللَّهُ