لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ الآية - بهينهء اعمال بندگان اين سه چيز است كه درين آيت قرين يكديگر است : صدقه ، و معروف ، و اصلاح بين النّاس . و خيريّت درين آيت آنست كه بيك شخص تنها مخصوص نيست ، بلكه نفع آن به ديگرى ميرسد ، و عجب نه آنست كه خود را درى بر گشايى ، عجب آنست و جوانمردى چنانست كه ديگرى را درى بر خود گشايى . پير بو على سياه قدّس اللَّه روحه گفت : چه آيد از آنكه تو خود خوش شوى ؟ كار آن دارد كه كسى به تو خوش شود ، و مصطفى ( ص ) به اين اشارت كرده كه : « شرّ النّاس من اكل وحده » . امّا صدقه بر سه قسم است : يكى بمال ، و يكى بتن ، و يكى بدل . صدقه بمال مواسات درويشان است بانفاق نعمت . صدقه بتن قيام كردنست از بهر ايشان بحقّ خدمت . صدقه بدل وفادارى است بحسن نيّت و توكيد همّت . اينست صدقه كردن بر درويشان . و صدقه ديگر است بر توانگران ، و آن آنست كه بر ايشان جود نمايى و نياز خود بر ايشان عرضه نكنى ، و اميد از مبرّت ايشان باز گيرى ، و طمع در ايشان نبندى . چون اين صدقه ، و آن معروف ، و آن اصلاح در يكى مجتمع شود ، سر تا پاى وى عين حرمت گردد ، صدف اسرار ربوبيّت ، و مقبول شواهد الهيّت شود . نامش بصدّيقى بيرون دهند ، و فردا با صدّيقانش حشر كنند . اينست مزد بزرگوار كه ربّ العزّة وعده داد : فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً . 21 - النوبة الاولى ( 4 / 124 - 117 ) قوله تعالى : إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ نمىپرستند [ اين بت پرستان ] فرود از اللَّه ، إِلَّا إِناثاً مگر مادگان [ چون لات و عزى و منات ] ، وَ إِنْ يَدْعُونَ