يا بر نيكوكارى انگيزد ، أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ النَّاسِ يا آشتى سازد ميان مردمان ، وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ و هر كه ازين [ سه كار ] يكى كند ، ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ بجستن خشنودى خداى ، فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً ( 114 ) آرى وى را دهيم مزدى بزرگوار . وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ و هر كه خلاف كند با فرستادهء من ، مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدى پس آنكه وى را راستى پيدا شد ، وَ يَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ و پى برد جز راه گرويدگان . نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى روى وى فرا آن كنيم كه كرد [ و فرا آن دهيم كه پسنديد ] ، وَ نُصْلِهِ جَهَنَّمَ و سوختن را رسانيم وى را بدوزخ ، وَ ساءَتْ مَصِيراً ( 115 ) و بد شدن گاهى كه اينست . إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ خداى نيامرزد كه با وى انباز گيرند ، وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ و بيامرزد هر چه فرو از شركست ، او را كه خواهد ، وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ و هر كه انباز گيرد بخداى ، فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً ( 116 ) وى گم گشت گم گشتنى دور . النوبة الثانية قوله تعالى : وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ - اين « او » بمعنى واو عطف است يعنى : و يظلم نفسه . و معنى سوء درين آيت گفته‌اند كه : فعل طعمه است كه درع دزديد ، و معنى ظلم نفس آنست كه گناه خويش به ديگرى افكند . و گفته‌اند : هر چند سبب خاصّ است امّا لفظ عامّ است ، كه « من » از الفاظ عموم است ، و سوء و ظلم هر دو در جنس خويش عام‌ّاند . سوء شركست ، و ظلم هر چه فرود از شرك از گناهان . و نزديك اهل حق اعتبار بعموم لفظ است نه بخصوص سبب . مقتضى لفظ