آن مهر پس افضا ؟ ! و « افضا » از نامهايى است كه آن كنايات‌اند در قرآن از جماع ، و أصله الغشيان . وَ أَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً - اين ميثاق آنست كه : امساك بمعروف او تسريح باحسان ، از تسريح باحسان يكى آنست كه از حق آن زن چيزى كاسته نيايد . مجاهد گفت : ميثاق كلمهء نكاح است كه استحلال به آن حاصل شود . عكرمه و ربيع گفتند : هو قوله : « اخذتموهنّ بأمانة اللَّه ، و استحللتم فروجهنّ بكلمة اللَّه . » وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ . الآية - اين در شأن قومى آمد از عرب كه زن پدر خويش بعد از پدر مىباز خواستند ، و از ايشان صفوان بن اميه بود و اسود بن خلف و ابو نفيل العدوى و قيس بن ابى قيس . ربّ العالمين اين آيت فرستاد ، و آن برايشان حرام كرد ، و اين تحريم بنفس عقد حاصل شود ، و پدر نسبى و رضاع هر دو در آن يكسانند . آن گه گفت : إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ - يعنى آنچه در جاهليّت بود گذشت ، اكنون در اسلام آن حلال نيست . بر عازب گفت : خال خود را ديدم ، گفتم كجا ميروى ؟ گفت : رسول خدا مرا فرستاد به كسى كه زن پدر خويش بعد از پدر باز خواسته است ، ميروم كه وى را گردن زنم . إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً اى فاحشة عند اللَّه و معصية ، تورث بغض اللَّه . وَ ساءَ سَبِيلًا اى قبح هذا الفعل طريقا . حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ - ربّ العالمين درين آيت نكاح چهارده زن حرام كرد : هفت از روى نسب ، و هفت از روى سبب ، امّا ايشان كه از روى نسب حرامند : مادران‌اند . هر آن زن كه نسب تو با وى شود اگر دور است و اگر نزديك ، آن مادر تو است ، و بر تو حرام است . مادران كه مادرت را زادند ، مادران كه پدرت را زادند ، همه در تحت اين حدّ مندرج‌اند . ديگر دختران‌اند . هر زن كه نسب وى از روى