اين خوف ايدر حقيقى است . ميگويد اگر ترسى آيد كه ميان ايشان راستى و داد نتوانيد كه كنيد ، « فواحدة » يك آزاد زن بزنى كنيد ، أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ يا آنچه بملك يد فرادست آيد ، از كنيزكان و بردگان . عرب مملوك را ملك يد خوانند . آن گه نيكو سخنى را آن يد ، يمين كردند ، امّا قول ابن عباس و سعيد جبير و قتاده و ربيع و ضحاك و سدى در معنى آيت آنست كه : در عهد اول از مال يتيمان پرهيز نكردند و تحرّج مينمودند ، و كار آن سخت فرا گرفتند به حكم اين آيت كه : وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ ، اما كار زنان سست‌تر فرا دست گرفتند . از ايشان بسيار بزنى ميكردند ، و آن گه عدل در آن نگه نمىداشتند . رب العالمين در شأن ايشان اين آيت فرستاد ، يعنى كه : اين زنان در ضعف و عجز همچون يتيمان‌اند ، و چنان كه يتيمان را حاجت بقيّم است ، زنان را نيز حاجت بقيّم است ، و چنان كه در يتيمان عدل و راستى نگه بايد داشت ، در زنان هم مىنگه بايد داشت . چنان كه آنجا مىترسيد و تحرّج ميكنيد اينجا نيز بترسيد و تحرّج كنيد ، چندان بزنى خواهيد كه در ميان ايشان عدل نگهداريد ، دو خواهيد يا سه يا چهار ، و بر چهار ميفزائيد . و اگر ترسيد كه ميان اين عدد عدل و راستى نگه نتوانيد داشت ، پس بر يكى اقتصار كنيد ، يك آزاد زن بزنى كنيد ، و اگر حق آن يك زن آزاد هم نگه نتوانيد داشت پس آزاد زنان را گذاريد ، و بردگان را گيريد ، اگر توانيد و يابيد ، تا شما را خدمت ميكنند ، و بايشان استمتاع ميگيريد ، اينست كه ربّ العالمين گفت : فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ . امروز اجماع امّت آنست كه : آزاد زنان از يكى تا چهار روا است كه بزنى . كنند ، و بيش از چهار نه . امّا خاصّة رسول خدا ( ص ) بود بيش از چهار خواستن ، هم چنان كه وى زن خواستى بى ولى و بى شهود و بىمهر ، بلفظ نكاح ، يا بلفظ هبت چنان كه خواستى ، و اگر در منكوحه‌اى رغبت نمودى ، بر شوهر آن زن بودى كه وى را