عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
385
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ همه زبر يكديگر آفريد ، بر هيأت صنوبر ، هر چه بالاتر فراختر ، و هر چه زيرتر تنگتر ، آسمان هفتم فراختر است كه برتر از همهء آسمانهاست ، و زمين هفتم تنگتر است كه زير همهء زمينهاست . و گفتهاند : آسمان هفتم بر رنگ زمرّد است سبز ، نام آن عاليه ، و تسبيح سكّان آن : سبحان ربى الأعلى . و آسمان ششم بر رنگ ياقوت سرخ ، نام آن عرش ، و تسبيح سكّان آن : سبحان الذى لا يبقى الا وجهه . آسمان پنجم برنگ زر و نام آن حيقوم ، و تسبيح اهل آن : « سبحان ربنا العظيم » . آسمان چهارم برنگ سيم سپيد ، نام آن ازيلون و تسبيح اهل آن : « سبّوح قدّوس ربّنا الرّحمن لا إله الّا هو » . آسمان سيوم برنگ شبه ، نام آن ماعون ، و تسبيح اهل آن : « سبحان الحىّ الّذى لا يموت » . آسمان دوم برنگ مس نام آن قدوم و بروايتى قيدوم ، و تسبيح اهل آن : « سبحان ذى الملك و الملكوت » . بعضى علما گفتهاند : زير آسمان دنيا هفت فلك است ، فلك اول قمر راست ، قمر از آنجا تابد ، برجى به دو روز و سيك روزى گذارد . فلك دوم زهره راست برجى به هفده روز گذارد . فلك سيوم عطارد راست برجى به بيست و شش روز گذارد . فلك چهارم آفتاب راست برجى بسى روز گذارد . فلك پنجم مريخ راست برجى بچهل و پنج روز گذارد . فلك ششم مشترى راست برجى بسالى گذارد . فلك هفتم فراخ ترين افلاك است و زير آسمان دنياست ، زحل از آنجا تابد ، و زحل گران رواست ، هر روز دو دقيقه رود ، برجى به دو سال و نيم گذارد ، فلك بسى سال برد ( ؟ ) . و اين خلاف قول منجمان است كه ميگويند : هفت آسماناند ، گويند وراء اين هفت فلك ، فلك هشتم است كه آن را فلك الافلاك گويند ، و اين نزديك اهل حق عرش عظيم است ، و بالاء اين يكى ديگر ميگويند و آن را فلك الاثير ميخوانند ، و ميگويند محرّك افلاك است ، و بنزديك اهل حق آنكه ايشان فلك الاثير ميخوانند خداست جلّ جلاله ، و عزّ كبرياؤه ، و عظم شأنه . الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً - روايت كنند از على بن ابى طالب و از