عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
372
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ ، وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ » - لأنّه يغرّ الانسان بما يمنّيه من طول البقاء ، و هو ينقطع عن قريب . مىگويد : نيست زندگانى درين دنياى فانى الّا متاع الغرور كه مردم فرهيب ميدهد ، يعنى امل دراز در پيش مىنهد ، تا اوميد در عمر دراز مىبندد ، و آن گه ناگاه مرگ در رسد و اميد بريده گردد . مصطفى ( ص ) گفت : امل كوتاه كنيد و مرگ پيوسته در پيش چشم خويش داريد ، و از خدا شرم داريد ، چنان كه حق و سزاى ويست ، و گفت : نترسم بر شما از هيچيز چنان كه از دو خصلت ترسم : يكى بر هواى خويش ايستادن ، و دوم اميد عمر دراز در پيش داشتن . به آن خداى كه جانم دريد اوست كه هرگز چشم خويش بر هم نزدهام كه نپنداشتم پيش از آن كه از هم بر گيرم بريد مرگ در آيد ، كه چشم از هم بر نگرفتم كه نپنداشتم پيش از آنكه بر هم نهم مرگ در رسد . عبد اللَّه مسعود گفت : رسول خدا ( ص ) خطى مربع بر كشيد ، و آن گه در ميان آن مربع خطى راست ، و از هر دو جانب آن خطهاى خرد بر كشيد . پس بيرون مربع خطى ديگر كشيد ، گفت : آن خط راست در درون مربع آدمى است ، و آن مربع أجل وى ، گرد وى در آمده ، كه از آن راه ببيرون نه ، و آن خطهاى خرد از هر دو جانب آفات و عاهاتست ، و انواع بليّات به راه وى در آمده ، ناچار آن همه بوى رسد يا بعضى رسد ، تا آن گه كه سر ببالين مرگ باز نهد . و آن خط كه بيرون مربع كشيد خود امل دراز است كه فرا پيش گرفته ، و دل در زندگانى بسته ! هميشه انديشهء كارى كند كه در علم خداوند سبحانه چنانست كه آن كار پس از أجل وى خواهد بود . لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ - اين آيت در شأن مهاجران فرود آمد كه مشركان دست در مال ايشان بردند ، و ضياع ايشان بفروختند ، و چون ايشان را مىدريافتند ، بانواع تعذيب تنهاى ايشان ميرنجانيدند ، و گفتهاند :