« قاتله اللَّه » ، « لعنه اللَّه » و اگر جائز نبودى بر زبان عامهء خلق اين كلمه روان نبودى . و معنى آيت آنست كه اگر خداى شما را عزيز كند ، و نصرت دهد ، كس را نرسد و نبود از مردمان كه شما را باز شكند و خوار كند . و اگر به عكس اين باشد كه اللَّه شما را خوار كند ، و سستى در كار و هزيمت از دشمن پيش آرد ، فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ اى لا ينصركم احد مِنْ بَعْدِهِ يعنى بعد از خذلان خدا ، كس شما را نصرت ندهد و عزيز نكند . و قيل معناه لا تتركوا امرى للنّاس ، و ارفضو الناس لأمرى . و يقرب منه قوله ( ص ) : من التمس رضا اللَّه بسخط النّاس كفاه اللَّه مؤنة النّاس ؛ و من التمس رضا النّاس بسخط اللَّه ، وكّله اللَّه الى النّاس . وَ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ - قراءت مكى و عاصم و ابو عمرو بفتح « يا » و ضم غين است . و معنى آنست كه : هيچ پيغامبرى را سزا نيست كه خيانت كند در مال غنيمت قسمت كردن . و باقى بضمّ يا و فتح غين خوانند ، بر معنى آنكه هرگز روا نبود پيغامبرى را كه با وى خيانت كردندى در غنيمت بخشيدن . سبب نزول اين آيت آن بود كه روز بدر در مال غنيمت ، قطيفه‌اى بود سرخ رنگ و باز نيافتند . قومى گفتند : مگر رسول خدا ( ص ) از ميان برگرفته است . رب العالمين آيت فرستاد و رسول خود بالخصوص و جملهء انبياء را بالعموم از خيانت مبرّا كرد . و گفته‌اند كه : جماعتى از اقويا الحاح كردند بر مصطفى ( ص ) تا مال غنيمت از ديگران باز گيرد و بايشان دهد ، رب العالمين آيت فرستاد . يعنى كه : اگر چنان كند خيانت باشد با اصحاب او ، و هيچ پيغامبر را سزا نبود كه با اصحاب خويش خيانت كند . بلكه سويّت نگه دارد ، و آنچه دهد بانصاف دهد ، و عدل كند . محمد بن اسحاق بن يسار گفت : قومى عرب كراهيت ميداشتند آنچه در