قوله : وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا - اى : و من يرد بطاعته و عمله زينة الدّنيا و زخرفها ، نُؤْتِهِ مِنْها . ثواب نامى است پاداش كردار را در نيك و در بد ، از بهر آنكه آن از سزاى كردار كار كننده با وى گشت . يقال ثاب الى المريض جسمه اى رجع . و معنى آيت آنست كه : هر كه بطاعت و عمل خويش ثواب دنيوى طلبد ، وى را بدهيم ؛ و دريغ نداريم . لكن چنان باشد كه در آن آيت ديگر گفت : وَ مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا ، نُؤْتِهِ مِنْها وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ . وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها - و هر كه بطاعت و عمل ثواب اخروى خواهد ، ويراست آنچه خواست . اين ثواب عمل بر اندازهء نيّت و بر وفق همّت بود . هر كه را در عمل نيّت دنيا بود ، وى را دنياست ؛ و هر كه را نيّت عقبى بود ، وى را عقبى است ؛ و اليه اشار النّبي ( ص ) « انّما الأعمال بالنّيّات . و انّما لامرى ما نوى . من كانت هجرته الى اللَّه و رسوله فهجرته الى اللَّه و رسوله ، و من كانت هجرته الى دنيا يصيبها ، او امرأة يتزوّجها فهجرته الى ما هاجر اليه . قوله : وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ الآية - قراءت مكّى بمدّ و همز است ، بر مثال « كاعن » ، باقى بتشديد يا و بى مدّ خوانند بر مثال « كعيّن » ؛ و معنى هر دو لغت يكسان است : اى و كم من نبىّ ؛ و تقول العرب : « بكايّن هذا الثّوب » ، اى بكم هذا الثّواب . « قتل » بر وزن فعل بر مجهول قراءت حرمى و بصرى است . ديگران قاتل خوانند ، و اين كلمات را چهار وجه است : يكى وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ اينجا وقف كنى . معنى آنست : كه بسا پيغامبران كه كشتند ، و در قرآن ازين كشتن انبياء فراوان است ، و بر جهودان به آن گواهيها فراوان از خدا . و از آن كشتگان زكريا ( ع ) و يحيى ( ع ) شناسند . وجه ديگر وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ وقف است . ميگويد : بسا پيغامبرا كه كشتن كرد و جنگ با دشمنان خدا . و از مقاتلان پيغامبران داود ( ع ) و سليمان ( ع ) و