عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

258

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

ضايع نكند ، و ايشان را بدشمن ندهد . و هو المشار اليه بقوله : إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَ يَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ . لا يَضُرُّكُمْ - بكسر ضاد و تخفيف راء قراءت حجازى است و بصرى ، و اختيار بو حاتم من ضار ، يضير ، ضيرا ؛ و منه قوله تعالى لا ضَيْرَ . و باقى بضمّ ضاد و تشديد راء خوانند ، اختيار بو عبيده ، من ضرّ ، يضرّ ، ضرّا . و لا بمعنى ليس قادر و مقدر ، يعنى : ان تصبروا و تتّقوا فليس يضرّكم كيدهم شيئا . إِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ - معنى « احاطت » رسيدن است بهمگى هر چيز و بغايت هر چيز ، و احاطت از دو وجه است : از روى علم و از روى قدرت ، و اللَّه بهر دو معنى محيط است . هذا كقوله : ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ و كقوله : لا يَخْفى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ . و كقوله أَحاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً . قوله تعالى : وَ إِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ الآية . . . اين افتتاح قصهء وقيعت احد است ، مصطفى ( ص ) از اهل خويش بامداد كرد ، و بيرون شد ، يعنى روز احد از منزل عائشه بيرون شد ، پياده به احد رفت و اصحاب خويش را فرمود تا جنگ را صفها بركشيدند ، و راست بايستادند . اين است كه اللَّه گفت : تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقاعِدَ لِلْقِتالِ . و اول قصه آنست كه : روز چهار شنبه ابو سفيان با سه هزار مرد پياده و دويست مرد سوار از مشركان مكه بصحراء احد فرود آمدند . رسول خدا ( ص ) با ياران خويش مشورت كرد . عبد اللَّه بن ابى سلول و جماعتى از انصار گفتند : يا رسول اللَّه ! هيچ روى ندارد از مدينه بيرون شدن ، و استقبال دشمن كردن ، بگذاريم تا اگر به مدينه در آيند در كويهاى مدينه با ايشان جنگ كنيم . و زنان و كودكان از بالاهاى خانها بايشان سنگ اندازند . رسول خدا ( ص ) اين رأى بپسنديد مگر جماعتى از ياران گفتند ، كه روز بدر از ايشان فائت شده بود بعذرها كه در پيش آمده بود ، و ميخواستند كه تدارك كنند : يا رسول اللَّه در مدينة نشستن روى ندارد ، بعد از آنكه