عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

170

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

ايشان را حرمتى اثبات كرده ، ربّ العالمين ايشان را دروغ‌زن كرد به آنچه دعوى كردند كه در كتاب ما مال عرب ما را مباح است و بازگرفتن امانت ايشان ما را رواست . گفت : وَ يَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ بر خداى مى دروغ گويند اين جهودان ، كه امانت در همهء ملّتها و شريعتها بازدادنى و گزاردنى است . آن روز كه اين آيت فرو آمد مصطفى ( ص ) گفت : « كذب اعداء اللَّه ، ما من شىء فى الجاهلية الّا و هو تحت قدمى الّا الامانة فانّها مؤدّاة الى البرّ و الفاجر » . و قال على بن ابى طالب ( ع ) « ادّوا الامانة و لو الى قاتل اولاد الانبياء » و مردى از ابن عباس پرسيد كه : ما را در غزاها كه پيش آيد با اهل كتاب و اهل ذمّت بگذريم ، و باشد كه از ايشان طعام بستانيم و مرغ خانه گيريم ، فتوى چه دهى ؟ ابن عباس گفت : روا نباشد بعد از اداء جزيه الّا بطيب نفس منهم ، مگر كه برضاء و خوش دلى ايشان باشد . آن گه اين آيت بر خواند : ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَيْسَ عَلَيْنا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ ، وَ يَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ . پس ربّ العالمين آنچه گفتند : لَيْسَ عَلَيْنا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ بر ايشان رد كرد و گفت : بَلى يعنى بلى عليهم سبيل فى ذلك . بلى وقف است وقفى تمام . آن گه بر سبيل ابتدا گفت : مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ ، اوفى لغت حجاز است و وفى لغت نجد ، و معنى هر دو يكى است . ميگويد : هر كه بوفاء عهد باز آيد آن عهد كه بر او گرفتند در تورات از ايمان آوردن به محمد ( ص ) و استوار گرفتن قرآن ، و گزاردن امانت ، و اتَّقى . . . آن گه از كفر و خيانت و شكستن عهد بپرهيزيد ، هر كه اين كند از متّقيان باشد . فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ خداى متّقيان را دوست دارد ، درين آيت اشارتست كه ربّ العزّت جهودان را به هيچ وجه دوست ندارد ، كه ايشان بوفاء عهد باز نيامدند ، وز محارم پرهيز نكردند ، پس ايشان را از تقوى نصيب نيست ، و آن كس كه متّقى نيست به حكم اين آيت ، اللَّه دوست وى نيست .