عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

786

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

يخلق السماوات و الارض بالفى عام فوضعه عنده و انزل منه آيتين ، ختم بها سورة البقرة فايّما بيت قرئتا فيه لم يدخله شيطان ثلث ليال . النوبة الثالثة - قوله تعالى : لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ - ملكا و ابداعا ، و خلقا و اختراعا ، اوجدهم من العدم ، فملكهم ملك عزة و اقتدار ، لا ملك استفادة و اكتساب ، يفعل فيهم ما يشاء و يحكم ما يريد . ميگويد - هر چه در آسمانهاست و در زمينها ، همه ملك خداى است ، ملك ايجاد و عزت ، نه ملك اكتساب و وراثت ، آن ملك آدميانست كه به حكم بيع و هبت يا باكتساب و وراثت حاصل شد ، لا جرم آن حكم كه ملك ايشان را درست كرد ، هم آن حكم حق مملوك بر ايشان واجب كرد ، و ملك خداى از نيست هست كردن است ، و پس نبود آفريدن و از آغاز نوساختن ، پس ملك وى بملك كس ماننده نيست ، و كس را به روى در آن حكم نيست ، و آنچه كند در آفريدهء خود بحجت خداوندى خود ، از وى داد است و ستم نيست . بيداد آن باشد كه كسى كارى كند كه آن كار آن كس را نرسد ، و اللَّه را رسد هر چه كند بحجت آفريدگارى و كردگارى و پادشاهى ، جل سلطانه و عظم شأنه و عز كبرياؤه و حقت كلمته و علت عن درك العقول حقيقته . لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ - نه بدان گفت كه تو دل بدان بندى و بدان مشغول شوى ، لكن تا دل در آفريدگار آن بندى و صانع را بينى ، همانست كه گفت « لا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَ لا لِلْقَمَرِ وَ اسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَهُنَّ » آسمان و زمين كه آفريد ، نظرگاه عامهء خلق را آفريد ، تا در صنع نگرند و از صنع بصانع رسند . همانست كه گفت « أَ وَ لَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ، قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . » باز اهل خصوص را منزلت برتر نهاد ، از نظر عبرت با نظر فكرت خواند ، و از صنع با فكرت گردانيد گفت : - أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ باز مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم را از درجهء خصوص برگذرانيد و بحقيقت افراد راه داد و در نقطهء جمع فرو آورد ، تا نظر وى از صنع و صفت برتر آمد ، با وى گفت « أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّكَ . » اول منزل آگاهانست ، دوم رتبت آشنايان ، سوم درجهء