عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
755
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
ضايع نكند . در تورية موسى است - ما ذا عليكم لو صدقتم فى صدقاتكم و صلواتكم و اقبلتم علىّ بطهارة قلوبكم ، كان ذلك يضيع لكم عندى و انا الواسع الكريم ؟ اكافى المتصدقين و اجزيهم جنات النعيم . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا - اين آيت در شأن عباس بن عبد المطلب و عثمان بن عفان آمد كه خرما بسلف خريده بودند ، چون وقت خرما رسيدن در آمد حق خويش طلب كردند از آن كس كه بر وى داشتند ، آن كس گفت اگر آنچه شما را استدنى است بتمامى بدهم عيال من بى برگ مانند و از قوت درمانند ، يك نيمه حق خويش بستانيد و ديگر نيمه مضاعف كنم و شما در اجل بيفزائيد ، ايشان چنان كردند كه آيت تحريم ربوا هنوز نيامده بود ، آن روز كه اجل بسر آمد و ايشان طلب آن زيادت كردند ، رب العالمين اين آيت فرستاد و ربوا حرام كرد ، گفت - اى شما كه مؤمنانايد بپرهيزيد از خشم و عذاب خداى و بگذاريد آنچه زيادت است بر اصل مال إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ اگر شما مومنانايد ، حكم مومنان اينست بپذيريد و كاربند آن باشيد ، ايشان به حكم خداى و رسول فرو آمدند و فرمانبردارى كردند ، طلب اصل مال كردند و زيادتى بر اصل مال بگذاشتند فصل چون اللَّه تعالى ربوا بر جمله حرام كرد و آيت تحريم مجمل فرستاد ، مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم آن را مفسر كرد و شرح آن بتفصيل باز داد ، در آن خبر كه عبادة بن الصامت روايت كرد قال - سمعت رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم ينهى عن بيع الذهب بالذهب و الفضة بالفضة و التمر بالتمر و البر بالبر و الشعير بالشعير و الملح بالملح الّا سواء بسواء عينا به عين ، يدا بيد ، و اذا اختلف الجنسان فبيعوا كيف شئتم يدا بيد . » مفهوم خبر آنست كه ربا هم در نقد رود و هم در طعام ، اما در بيع نقد دو چيز حرام است : يكى بنسيه فروختن اگر زر فروشد بزر يا بسيم ، يا سيم فروشد بسيم يا بزر ، تا هر دو در مجلس عقد حاضر نكنند ، و پيش از آن كه بايع و مشترى از يكديگر جدا شوند ميان ايشان تقابض نرود ، آن بيع درست نباشد و ربوا بود ، و ديگر چون بجنس خويش فرو شد ، زر بزر يا سيم بسيم زيادتى