عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

610

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

بعد از آن كه دو طهر ديگر بگذرد چون حيض سوم آغاز كند عدت تمام شد . و درين معنى رجوع با زنان بايد كرد ، كه راه معرفت اين احوال گفت ايشانست . هر گه كه كم از سى و دو روز و دو لحظه نگويند كه كم ازين صورت نه بندد و اللَّه اعلم . وَ لا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ الآية . . . - و حلال نيست زنان را كه چيزى از حيض يا از بار خويش كه در شكم دارند پنهان كنند ، تا حق رجعت مرد بدان باطل كنند . عكرمه گفت : - اين چنان باشد كه زن در عدت شود چون مرد خواهد كه رجعت كند گويد مرا حيض سيم رسيد ، و عدت بسر آمد و قصد وى بدان ابطال حق مرد باشد از رجعت آن گه گفت : - وَ بُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ - اى برجعتهن فى ذلك اى فى العدة هم شوهران . ايشان بايشان سزاوارتراند كه رجعت كنند از ديگران ، إِنْ أَرادُوا إِصْلاحاً اگر مقصود ايشان در آن رجعت اصلاح باشد نه اضرار ، چنانك قومى ميكردند در ابتداء اسلام كه زن را طلاق رجعى ميداند ، چون نزديك آن بود كه عدت بسر آيد رجعت ميكردند ، و زن را با خود ميگرفتند باز ديگر باره وى را طلاق رجعى ميدادند ، و مقصود ايشان به آن رجعت اضرار و تعذيب ايشان بود نه اصلاح ايشان ، مفسران گفتند وَ بُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ در حق مردى آمد از اهل طايف كه زن خويش را سه طلاق داد ، زن بار داشت و مرد ندانست ، و زن از بار خويش وى را آگاهى نداد ، پس رب العالمين اين آيت فرستاد ، و مرد به حكم آيت مراجعت كرد . و اين حكم ثابت بود ميان ايشان تا هر مرد كه بارور را طلاق دادى هم شوى وى سزاوارتر بودى بوى ، و حق رجعت وى را بودى ، پس به اين آيت ديگر كه الطَّلاقُ مَرَّتانِ اين منسوخ شد ، و احكام طلاق دو گانه و سه گانه آنجا روشن شد - بعولة - جمع بعل است همچون ذكورة و فعوله و عمومة و خؤولة . شوهر را بعل گويند و زن را بعله و اشتقاق آن از مباعله است و المباعلة المجامعة . وَ لَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ - الآية . . . - ميگويد حق زنان . بر مردان همچنانست كه حق مردان بر زنان . بر هر دو واجب است كه يكديگر را چندانك خويشتن را پاك دارند ، و خوش دارند ، و خوش زندگى كنند ، و عشرت و صحبت را