عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

602

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

فرا فرستادن ، چنانك در خبر است - « من قدّم ثلاثة من الولد لم يبلغوا الحنث . لم تمسّه النار الا تحلّة القسم ، فقيل يا رسول اللَّه - و اثنان ؟ قال و اثنان . فظننا انه لو قيل واحد ، لقال واحد . و يقال قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ ان يعمل للَّه سبحانه بما يحبّ و يرضى وَ اتَّقُوا اللَّهَ . - فيما امركم به و نهاكم عنه . وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ فيجزيكم باعمالكم وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ بالجنة . وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ الآية . . - عرضه آن چيز بود كه ميان تو و ميان كارى در آيد تا ترا از آن كار باز دارد . ميگويد سوگند خوردن بنام من عرضه مسازيد تا خويشتن را باز داريد از نيكوكارى ، يعنى سوگند مخوريد بر كارى كردنى كه آن نكنيم ، يا بر كارى ناكردنى كه آن كنيم . و اين چنين سوگند خوردن معصيت است ، و راست داشتن آن معصيت ، و دروغ كردن آن واجب ، و كفارت دادن فريضه . قال النبى صلى اللَّه عليه و آله و سلم - « من حلف على يمين فرأى غيرها خيرا منها ، فليأت الذى هو خير و ليكفّر عن يمينه . » كلبى گفت - اين آيت در شأن عبد اللَّه بن رواحه آمد كه از داماد خويش به خواهر بشير بن النعمان الانصارى ببريد و سوگند خورد كه با وى سخن نگويم ، و در پيش وى نروم ، و در صلاح وى نكوشم و او را با خصمان او و با برادران او صلح ندهم ، و ببهانهء سوگند با وى نمىپيوست . تا رب العالمين اين آيت فرستاد ، و مصطفى صلى اللَّه عليه و آله و سلم بر وى خواند ، فرجع عما كان عليه . مقاتل حيان گفت - ابو بكر صديق سوگند ياد كرد با پسر خويش عبد الرحمن نه پيوندد ، و با وى نيكويى نكند تا آن گه كه مسلمان شود . رب العالمين در شأن وى اين آيت فرستاد . و يقال فى قوله تعالى أَنْ تَبَرُّوا . معناه لدفع ان تبرّوا - فحذف المضاف ، و قيم المضاف اليه مقامه كقوله تعالى وَ سْئَلِ الْقَرْيَةَ و اشباهه . لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ - لغو سوگند ان بود كه نامى از نامهاى خداوند از زبان كسى بسوگند بيرون آيد ، بشتاب ، يا بر عادت ، يا در حال غضب و ضجر ، و وى را در آن قصد و عزم سوگند نبود . چنانك عادت است عرب را در