ما نزل اللَّه فيحكم اللَّه ما يشاء ، و يثبت ما يشاء ، و ينسى ما يشاء . و اشتقاق قرآن از قرء - است و معنى قرء با هم آوردن است چيزى متفرق را ، يعنى كه قرآن سور و آيات و كلمات با هم آرد ، و جمع كند ، اين خود از روى ظاهر است - اما از روى حقيقت قرآن بدان خواندند كه هر چه مردم را بدان حاجت است از كار اين جهانى و آن جهانى ، و ترتيب معاش و معاد ايشان ، جمع كند و ايشان را به آن راه نمايد . اينست كه گفت - : هُدىً لِلنَّاسِ اى هاديا للناس ، وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى اى - و آيات واضحات من الحلال و الحرام و الحدود و الاحكام ، اين قرآن سبب آشنايى و روشنايى است ، و سبب راه بردن و راه يافتن . اللَّه بحقيقت راهنماى مؤمنانست ، و قرآن سبب راه يافتن ايشانست ، كه در آن بيان حلال و حرام است ، و شرح حدود و احكام است ، و جدا كردن ميان حق و باطل . و فايدهء تكرار لفظ - هدى - بر مذاق اهل تحقيق آنست كه گفته‌اند - هُدىً بر دو ضرب است - : يكى هدايت عام بواسطهء راه ، چنانك گفت ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ ديگر هدايت خاص بى واسطهء ، كه در ميان آيد چنانك گفت عز جلاله ادْعُوا اللَّهَ ، اول اشارت به منزل است ، و آخر اشارت به مقصد ، اول نشان راه رفتن است و راه بردن ، و آخر نشان رسيدن و بياسودن . فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ - اى من حضر منكم بلده فى الشهر فليصم ما شهد منه ، و ان سافر فله الافطار . ميگويد هر كه ماه رمضان بوى درآيد و در شهر خويش مقيم باشد ، چندانك مقيم باشد از ماه تا روزه دارد ، و اگر در ميانهء ماه سفر كند بگشايد كه رواست . تأويل درست اينست و اختيار ابن عباس رض يدل ما روى ان النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم خرج عام الفتح صائما فى رمضان حتى اقام بالكدية افطر . آن گه حكم اهل عذر اعادت كرد گفت : وَ مَنْ كانَ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ - از بهر آن كه در آيت پيش مقيم را نيز در عداد اهل عذر آورد و مخير كرد و در اين آيت تخيير مقيم منسوخ كرد و تخيير مسافر و بيمار باز گفت