و تحلق آن وقت باشد كه ستارگان عقرب نزديك باشند كه فرو شوند . دليل چهارم - عيّوق است ستارهء روشن ، سوى راست مجره پيش از ثريا بر آيد . از سوى شمال ، چون آن را وقت بر آمدن پس قفاء خود كنى رويت به قبله باشد . دليل پنجم - ستارگان عقرب اند چون فرو ميشوند و زبانيان بر شمال قبله باشد و شوله بر جنوب و قلب برابر قبله فرو مىشود . و همچنين بمجرّه دليل توان گرفت هر گه كه شرطين و بطين مىبرآيند ، در آن وقت مجره برابر قبله باشد . و بمنازل قمر هم توان گرفت هر گه كه منزلى از منازل قمر به مغرب فرو مىشود از آن منزل هفت منزل بر و لا برشمرى هفتم آن منزل كه فرو مىشود برابر قبله بود . چنانك اگر شرطين به مغرب فرو شود ذراع به قبله بود ، و اين قاعده بر همه منازل راست ميرود مگر در قلب عقرب كه فرو شدن منازل عقرب بهم نزديك بود ، حساب آن بر هفت راست نيايد ، لكن چون منازل عقرب فرو شود نعائم به قبله آيد ، چون نعائم فرو شود بعد از يك ساعت بلده به قبله آيد ، پس حساب بهفت باز آيد چنانك گفتيم . و اين يك قسم است از اقسام علم نجوم كه شناختن آن واجب است . و بر جمله بدانك علم نجوم بر چهار قسم است : - يك قسم - از آن واجب ، و آن علم شناخت اوقات نماز است ، و شناخت قبله بدلايل چنانك بيان كرديم . قسم دويم مستحبّ است ، و آن شناخت جهات و طرق است رونده را در برو بحر و ذلك فى قوله تعالى وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ . قسم سيم مكروه است ، و آن علم طبايع است بكواكب و بروج . قسم چهارم حرام است ، و آن علم احكام است بسير كواكب . و آنچه از آن بابست كه آن را قياس نيست ، و آن علم زنادقه است ، و اليه اشار النبى « من اقتبس علما من النجوم اقتبس شعبة من السحر » و قال ع : - « ما انزل اللَّه من السماء من بركة الّا اصبح فريق من الناس بها كافرين ينزل اللَّه الغيث فيقولون بكوكب كذا و كذا » و قال صلى اللَّه عليه و آله و سلّم - « هل تدرون ما ذا قال ربكم ؟ قالوا - اللَّه و رسوله اعلم ، قال اصبح من عبادى كافرا بى و مؤمن بالكواكب - اصبح من عبادى مؤمن بى و كافر بالكواكب فامّا من قال مطرنا بفضل اللَّه و برحمته فذلك مؤمن بى و كافر بالكواكب ، و امّا من قال