عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
381
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
ثم قال - لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ - جدا نكنيم يكى را از پيغامبران از ديگران بنا استوار گرفتن و ناگرويدن ، چنانك جهودان و ترسايان كردند . وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ - و ما مسلمانانيم و اللَّه را گردن نهادگانيم . چون اين آيت فرو آمد رسول بر جهودان و ترسايان خواند ، جهودان چون حديث عيسى شنيدند منكر شدند او را ، و به نبوت وى اقرار ندادند ، و ترسايان خود غلو كردند و گفتند كه عيسى بارى نه چون ديگر پيغامبرانست كه او پسر خداست پس رب العالمين اين آية ديگر فرو فرستاد و گفت : فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ ما آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا - گفتهاند كه مثل اينجا صلت است و زيادت - يعنى بما آمنتم به ، مىگويد اگر ايشان ايمان آرند به آنچه شما ايمان آورديد ، و بگروند گرويدنى چنان شما ، يعنى شما كه امت محمد ايد بكتاب ايشان ايمان آورديد ، اگر ايشان بكتاب شما ايمان آرند راست راهاناند و مسلمانان . وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما هُمْ فِي شِقاقٍ - و اگر بر گردند از مسلمانى و از راه حق ، بر گوشهء افتادند و آنچه گفت - بِمِثْلِ ما آمَنْتُمْ بِهِ دليل است كه ايمان و اسلام هر دو يكسانست كه همان قوم را ميگويد . كه ايشان را گفت فَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ . فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ - آرى بسنده كند ترا اللَّه ببازداشت خويش بدايشان را از تو ، و شغل ايشان ترا كفايت كند ، و هم چنان كرد كه جهودان قريظه و نضير بودند بعضى را ازيشان بكشتند ، و بعضى را به بردگى ببردند ، و بعضى را از وطن خويش آواره كردند ، و ترسايان نجران بودند كه جزيت بريشان نهادند بخوارى و مذلت ، وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ او خداوندى شنواست كه گفت همه مىشنود ، داناست كه حال همه ميداند . قوله تعالى صِبْغَةَ اللَّهِ اى - اتبعوا صبغة اللَّه - ميگويد دين اللَّه و سنت