عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
314
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
قرآن فراوانند در عفو و صبر و صفح و ارتقاب و تربض ، آيت سيف آن همه را منسوخ كرد - حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ - مىفرو گذاريد تا اللَّه فرمان خويش آرد ، و فرمان آن بود كه گفت عز و جل قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ الآية - و گفتهاند كه امر اينجا حكم است بعضى را حكم كرد باسلام و بعضى را بسبى و جزية ، و قيل اراد به القيمة فيجازيهم باعمالهم إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ - رب العالمين جل جلاله در قرآن ذكر نماز گران مؤمنان فراوان كرد ، وانگه نماز ايشان بلفظ - اقامت - مخصوص كرد ، چنانك گفت : أَقِمِ - الصَّلاةَ ، و أَقِيمُوا الصَّلاةَ و يُقِيمُونَ الصَّلاةَ ، و الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ مگر آنجا كه ذكر منافقان كرد گفت - فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ لفظ اقامت از آن باز گرفت تا تنبيهى باشد مؤمنانرا ، كه ثواب در معنى اقامت است نه در مجرّد صورت نماز . بزرگان دين از اينجا گفتهاند كه نمازكنان فراوانند اما مقيمان نماز اندكاند . و هم ازين باب است كه عمر خطاب گفت - « الحاجّ قليل و الركب كثير » و معنى - اقامت - در نماز روى دل خويش فرا حق كردن است ، و همگى خويش در نماز دادن ، و شرط راز دارى بجاى آوردن ، و از انديشهها و فكرتها بر آسودن ، و اليه الاشارة بقوله صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - « من صلّى ركعتين مقبلا على اللَّه خرج من ذنوبه كيوم ولدته امّة » اين اقبال دل كه درين خبر بيان كرد همان اقامت است كه در قرآن جايها فراوان گفت ، وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ - اما به زبان تفسير معنى - اقامت - نماز بپاى داشتن است بوقت اول چنانك اختيار شافعى مطلبى است . و در خبرست كه مصطفى ع در سفرى بود و نماز بامداد را به طهارت بيرون شد ، ديرتر باز آمد ، ياران انتظار نكردند ، عبد الرحمن بن عوف را فرا پيش كردند ، پس از يك ركعت در رسيد ياران همه متفكر شدند تا خود مصطفى ع چه گويد ، مصطفى ع چون آن ركعت فائت باز آورد گفت - احسنتم هكذا فافعلوا