عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

193

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

نبوت مصطفى است كه بيان قصهء پيشينيان و ذكر احوال گذشتگان از علوم اهل كتاب بود نه از علوم عرب ، و ايشان ميدانستند كه مصطفى از عرب است ، كتاب ايشان ناخوانده و ناآموخته ، و آن گه از آنچه در كتاب ايشان بود خبر ميداد و بيان ميكرد تا بدانند كه آن جز از وحى حق نيست ، و نبوت وى جز صدق نيست . ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ - موسى چون آن قوم را ديد ، فزع زده و جان داده ، گريستن در گرفت و زارى ميكرد و ميگفت ما ذا اقول لبنى اسرائيل ؟ اذا اتيتهم و قد اهلكت خيارهم لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِيَّايَ - خداوند بنى اسرائيل را چه گويم و چون بر ايشان باز شوم ، كه بهينهء ايشان را هلاك كردى ! آن گه از سر ضجرت گفت - لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِيَّايَ اگر خواستى تو ايشان را هلاك كردى هم در خانه‌هاشان بميرانيدى و مرا نيز با ايشان بهم ، تا كفن يافتندى و جاى دفن ، « أَ تُهْلِكُنا بِما فَعَلَ السُّفَهاءُ مِنَّا » مى هلاك كنى ما را به آنچه نادانى چند كردند از ما - يعنى عبادت گوساله - پس رب العزة ايشان را يك يك زنده كرد و در يكديگر مىنگريستند آن گه كه زنده مىشدند . مفسران گفتند مرگ عبرت بود نه مرگ فنا - پس از مرگ ديگر باره مكلّف بودند . اللَّه تعالى منت نهاد بريشان و گفت ثُمَّ بَعَثْناكُمْ پس شما را برانگيختم و زنده كردم و با موسى سپردم تا زندگى و روزى كه شما را مقدر است بتمامى بشما رسد - لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ - اين را از بهر آن كردم تا از من آزادى كنيد و سپاس داريد . اين آيت حجت است اهل حق را بر منكران بعث ، و حجت است بر قومى فلاسفه كه گفتند - بعث و نشور ارواح راست نه اجساد و اعيان را ، و معلوم است كه رب العالمين اينان را كه بعث كرد اجساد و اعيان ايشان كرد و امثال اين فراوانست در قرآن كه حجت است بريشان . عزيز را گفت - فَأَماتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قوم حزقيل را گفت مُوتُوا ثُمَّ أَحْياهُمْ اصحاب كهف را گفت بَعَثْناهُمْ لِيَتَساءَلُوا بَيْنَهُمْ وجه الاستدلال بهذه الآيات ظاهر لمن تدبره و تأمّل فيه .