نظير اين « وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى وَ هارُونَ الْفُرْقانَ » يعنى يوم النصر فنصر اللَّه موسى و اهلك فرعون - جايى ديگر گفت - يوم الفرقان يوم التقى الجمعان - يعنى يوم النّصر ، فنصر اللَّه فيه المسلمين و هزم الكافرين . وجه دوم - فرقان آنست كه بنده را از شبهة بيرون آرد تا در يقين وى بيفزايد و ذلك قوله فى الانفال - إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً همانست كه در سورة البقرة گفت وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ - يعنى المخرج فى الدين من الشبهة و الضلالة . وجه سوم - فرقان است بمعنى قرآن و ذلك فى قوله تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ ، در آل عمران گفت وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ لعلكم تهتدون هر چند كه اين خطاب با ايشان است كه در عهد مصطفى ع بوده مراد به اين اسلاف ايشانند - آنان كه در عهد موسى ع بودند و اهتداء ايشان و راهبردن ايشان به حق در تورية بود . و روا باشد كه گويى لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ - ايشان را خواهد كه در عهد رسول ما بودند ، و اهتداء ايشان به تورية از راه توحيد و اصول دين بودند از راه فروع ، و در اصول توحيد كتابهاى حق يكسانند و خلق با آن مخاطب . وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ - ابن جرير گفت - موسى به زبان عبرى - موشى - گويند و مو آب - باشد - وشا - درخت يعنى او را بنزديك آب و درخت يافتند آن گه كه يافتند در سراى فرعون . و موسى از فرزندان لاوى بن يعقوب بود : موسى بن عمران بن يصير بن ناهث « 1 » بن لاوى بن يعقوب . مفسران گفتند - كه پرستندگان گوساله پس از آن پشيمان شدند و بدانستند كه از راه حق دور افتاده‌اند ، و اليه الاشارة بقوله وَ لَمَّا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ وَ رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا - آن گه كه پشيمان شدند و بدانستند كه حق گم كردند قالُوا لَئِنْ لَمْ يَرْحَمْنا رَبُّنا گفتند اگر خداوند ما بر شما نبخشايد و ما را نيامرزد ناچاره از زيان كارانيم . و موسى ايشان را ميگفت - إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ - شما بر خويشتن ستم كرديد كه عبادت گوساله كرديد . گفتند يا موسى اكنون حيلت چيست ؟ موسى گفت : فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ - البارئ - الخالق - و البريّة المخلوقون - يقال -

--> ( 1 ) ناهث فى نسخة الف ، قاهث فى نسخة ج .