28 خليفه براى خود و كسانش چراگاه خصوصى قرار مىدهد اسلام علفزارها و چمنهائى را كه بر اثر آب باران روئيده و مالك خصوصى ندارد حق همه ى مسلمانان شناخته كه به صورت مساوى و به گونه اى كه در همه ى مباحات اصليه - از ميانه‌هاى بيابان و كناره‌هاى خشكىها - معمول است از آن بهره مند شوند چهارپايانشان را از گوسفند و اسب و شتر در آن بچرانند و نه هيچكس مزاحم ديگرى شود و نه براى خود چراگاه اختصاصى قرار دهد و ديگران را از آن محروم سازد پيامبر ( ص ) گفت : مسلمانان در سه چيز شريكاند : مرغزار و آب و آتش . و گفت : سه چيز است كه مردم را از آن نبايد محروم كرد : آب و مرغزار و آتش . و گفت : زيادى آب را نبايد منع كرد تا به وسيله ى آن ، استفاده از مرغزار ممنوع گردد . و به عبارتى : زيادتى آب را منع نكنيد تا به وسيله ى آن از زيادتى مرغزار منع نمائيد . و به عبارتى : هر كس زيادتى آب را منع كند تا به وسيله ى آن از زيادتى مرغزار منع كند خدا در روز قيامت لطف خود را از او منع مىنمايد ( 1 ) آرى در روزگار جاهليت گردن كلفتها هر قطعه اى از زمين را كه خوش مىداشتند براى چارپايان و شتران خود قرق مىكردند و با آن كه خود در استفاده از ديگر مرغزارها با مردم شريك بودند نمىگذاشتند در استفاده از آن مرغزارهاى قرق شده كسى

--> ( 1 ) اين احاديث را در صحيح بخارى 3 / 110 و الاموال از بو عبيد ص 296 و سنن بو داود 2 / 101 و سنن ابن ماجه 2 / 94 مىتوان يافت .