الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )

187

الغدير ( فارسي )

آن را به شريف رضى چسبانده‌اند گفت نه به خدا ، رضى كجا و اين شيوه و اين گفتار ؟ ! ما سروده‌ها و نوشته‌هاى او را ديده‌ايم و به اين سخنرانى نزديك نيست و در رشتهء آن ، سازمان نيافته سپس گفت به خدا من اين سخنرانى را در نگاشته هائى ديدم كه دويست سال پيش از پديد آمدن رضى نگارش يافته بود و هم آن را در دستنويسهائى ديدم كه همهء آنها را مىشناسم و مىدانم به خامهء كدام يك از دانشمندان و سخن پردازانى است كه پيش از زاده شدن ابو احمد نقيب - پدر رضى - مىزيسته‌اند بنگريد به « شرح ابن ميثم » و « شرح ابن ابى الحديد ج 1 ص 69 » 23 - مجد الدين ابو السعادات ابن اثير جزرى در گذشته به سال 606 در « النهايه - ج 2 ص 294 » در واژهء شقشق با سخنى كوتاه از آن ياد كرده و مى - نويسد : از همين ريشه است گفتار على در آن سخنرانى وى : آن شقشقه اى بود كه بانگى چند كرد سپس به جاى خويش برگشت و آرام گرفت . 24 - ابو المظفر دخترزادهء ابن جوزى در گذشته به سال 654 در ص 73 از « تذكره يادآور » خويش اين سخنرانى را از راه استادش ابو القاسم نفيس انبارى با زنجيرهء وى از پسر عباس بازگو كرده و مىنويسد : آن را به نام شقشقيه مىشناسند و پاره اى از آن را گرد آرندهء « نهج البلاغه » آورده و پاره اى ديگر را انداخته و من همهء آن را مىآورم ، سپس با جدائىهائى در واژه‌ها به يادآورى آن مىپردازد . 25 - عز الدين ابن ابى الحديد معتزلى در گذشته به سال 655 در « شرح النهج ج 1 ص 69 » گويد بسيارى از فرازهاى اين سخنرانى را در نگاشته‌هاى پيشوايمان ابو القاسم بلخى ديدم كه راهبر آموزشگاه بغداديان - يكى از دو شاخهء معتزله - بود و به روزگارى دراز پيش از آن كه رضى جامهء هستى بپوشد در فرمانروائى المقتدر مىزيست و هم بسيارى از آن را در نگارش ابو جعفر ابن قبه ديدم كه خود يكى از عقيدتشناسان امامى بود و نگاشتهء وى كتاب « الانصاف » نام دارد ، اين ابو جعفر بر استاد ابو القاسم بلخى - خداى برتر از پندار بيامرزدش - شاگردى كرد و در همان روزگار و پيش از آن كه رضى - خداى برتر از پندار