حل اشكال : در صغرى شرط است كه يك جمله باشد نه بيشتر ، كلمه وحده ، به منزله يك جمله است كه « ليس غيره به حيوان » باشد ، و ممكن است نيز گفته شود صغرى درشكل اول بايد به اتفاق همه منطقيها موجبه باشد ، ولى معناى وحده سالبه است و صغرى مركب از سلب و ايجاب مى گردد . ضرب فعل . و كل فعل اما ثلاثى و اما رباعى . فضرب اما ثلاثى و اما رباعى . با صحت صغرى و كبرى ، نتيجه غلط است ، زيرا ضرب ثلاثى است و قابل ترديد نيست . جواب : كبراى اين شكل فاقد شرط كليت است و موجبه جزئيه است . زيرا معناى آن چنين است : و كل فعل بعضه ثلاثى و بعضه رباعى . و اين جواب در تمام مواردى كه كلمه ( إما ) ذكر مىشود جاريست ( دقت كنيد . ) الضرب فعل من الافعال ، و كل فعل لابد له من زمان و ضعا « 1 » . فالضرب لابد له من زمان وضعا . حد وسط در دو مقدمه به دو معنى است و لذا تكرار نشده است ، فعل در صغرى به معناى عرفى و لغوى آن است و در كبرى به معناى ادبى و صرفى آن . و اين مغالطه و جواب آن ، مانند سابق سيال است . زيد جزئى و كل جزئى كلى . فزيد كلى . كبرى از اين جهت صحيح است كه مفهوم جزئى بر افراد كثير منطبق مىشود .

--> ( 1 ) . خلافا لصاحب الكفاية و قد اجتنبنا عن استدلاله على مدعاه فى الاصول