الشيخ محمد آصف المحسني
114
عجايب ومطالب (فارسى)
است و همين است كمال مضاعف آدمى كه او را از حيوانات ممتاز مى گرداند : إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا . . . 3 - ( هر عاقلى ) بلكه هر حيوان به حكم سرشت و عقل و غريزه و شعور خود « 1 » از ضرر فرار مىكند : ضرر هر قدر مهم تر و خطرناكتر باشد لزوم اجتناب از آن بيشتر مىشود ولو ضرر احتمالى باشد و احتمال آن ضعيف باشد . ميليونها دانشمند و فهميده و متفكر مى گويند و دلايل گوناگونى اقامه مى دارند كه هركس به خدا ايمان نياورد و به دستور او عمل نكند در جهان ديگر هميشه در آتش خواهد سوخت و مؤمن عامل براى هميشه در بهشت متنعم خواهد بود . احتمال ضعيف اين محتمل مهم خلود در عذاب - سبب مىشود كه عقلا و فطرة از باب وجوب دفع ضرر ، هرچند احتمالى ، بررسى درباره اصول دين و معرفت پروردگار را واجب بدانيم ، چنانچه رفتن نزد طبيب را براى مريض كه مرض او مهم باشد - واجب مى دانيم . 4 - زندگى ما مقرون به نعمتهاى متعددى است كه از تلاش ما به دست نيامده است و علم امروز ميگويد وجود و بقاى ما هزاران شرط لازم دارد كه پيش از آمدن انسان به كره زمين آفريده شده اند و عقل شكر منعم را نيكو و يا لازم ميداند بايد صاحب نعمت را بشناسيم و او را شكر گوييم . نعمتها از ما نيست ، بايد مطابق رضاى مالك آنها در آنها تصرف كنيم .
--> ( 1 ) . حيوانات هم ادراكى دارند آنان هم به حكم غريزه و شعور خود از ضرر فرار مى كنند .