تشريعى در پيامبر اسلام ( ص ) خاتمه يافت پس هم وحى بر انبيا « وحى تشريعى » است كه خداوند فقط به پيامبران « نظامنامه زندگى » بشر را وحى مىكند و ديگر هوش مندان و نوابغ بشر از آن محروم اند ، وهم اين پيامبران معدود و محدود اند كه نام هاى تعدادى ازآنان ازآدم تا خاتم ، در تاريخ ثبت شده و از آن فراتر نمى رود . بر خلاف اشراقات عام خدا بر مكتشفان و نوابغ و مصلحان كه هميشه تاريخ از آن اشراقات بهره ها جسته و خواهند برد ، مانعى هست از اين كه نام اين اشراقات و عنايت هاى عام را « الهام » و حتى « وحى » بگذاريم . امّا در اين صورت كه ( اشراقات را وحى يا الهام بناميم ) بايد تصريح كرد كه اين وحى بر نوابغ تفاوت ماهوى با وحى تشريعى بر انبيا دارد . ب - دريافت هاى هوش مندانه و حدس هاى ثاقب و تيز هوشى نوابغ هيچ گونه شرط اخلاقى و ايمانى ندارد ؛ يك انسان هوش مند نابغه و مخترع مىتواند همه گونه اعتقادات خرافى مانند بت پرستى و گاو پرستى داشته باشد و آلوده به پست ترين رذائل اخلاقى مانند دروغ ، تهمت ، سرقت ، تجاوز به ناموس و اموال ديگران ، عجب ، غرور ، تكبر ، استثمار ، ظلم و مى خوارگى باشد ، و در عين حال موفقيت هايى را در كشف و اخترعات جديد كسب كند . امّا « وحى تشريعى » چون سخن مستقيم خدا با انسان براى هدايت و سعادت بشر است جز نصيب شايسته ترين انسان هاى تاريخ نمى گردد . تاريخ زندگى تمام پيامبران الهى در تاريخ شاهد صدقى است بر اين كه بر گرفتگان اين قبس وحى تشريعى همگى پاك و معصوم از همه آلودگى هاى عقيدتى و رفتارى بوده اند ، چرا كه جوهره ى اين وحى با بقيه اشراقات علمى متمايز است . ج - بيشتر نوابغ و مكتشفان تاريخ ، نبوغ شان از آغاز كودكى به تدريج بروز مى كرد و استعدادش شكوفا مى شد . در كودكى اكتشافاتى اندك ، در جوانى