انسانى نيست ، و منافاتى ندارد كه فرد يا افرادى در يك رشته دانشمند كامل باشند و در مورد ديگر چه دين و چه علوم ديگر جاهل قاصر باشند . بلكه ممكن است اكثر دانشمندان دينى در نرسيدن به دين و يا مذهب حق خداوند جاهل قاصر باشند ، زيرا از كوچكى به حقانيت دين خود متيقن شده و فعلا احتمال بطلان دين و يا مذهب خود را نمى دهند . « 1 » اين دسته به نظر نگارنده اكثريت جاهلين به خداوند ( ج ) و صفات او و به انبياى بزرگوار و شرايع آسمانى و شريعت حق فعلى را تشكيل مى دهند . اين موضوع براى هر عاقلى كه با مردم و نوشته هاى مؤلفين گذشته و حاضر سروكار داشته باشد ، آشكار است . به اين آيات مباركه از باب نمونه توجه نماييد : 1 - « بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ » . ( الأنبياء / 24 ) . مدلول آيه شريفه دو مطلب است : اول كه اكثريت حق را نمىدانند . دوم كه همين نادانى و عدم علم ، عامل اعراض و روگردانى آنان از حق شده است ؛ چنانچه اين مطلب از كلمه « فاء » در كلمه « فهم » به دست مىآيد . 2 - « ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْلَمُونَ » . ( التوبة / 6 ) . مشركين قومى هستند كه نمىدانند . 3 - « وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ » . ( الجاثية / 26 ) . 4 - « وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ » . ( الأنعام / 37 ) . اكثر اينانى كه تو را تكذيب مىكنند نمىدانند .

--> ( 1 ) - ديروز ( 12 / 4 / 1394 ش ) متوجه شدم كه امام خمينى مرحوم نيز اين نظريه را پذيرفته اند ، به المكاسب المحرمة ، ج 1 ، ص 133 مراجعه شود .