الشيخ محمد آصف المحسني

231

مسايل كابل (فارسى)

بهترين راه براى فهميدن مقصودتان از اشعارتان عمل شما است ، مثلا شما ميگوئيد : ساكنان حرم سر عفاف ملكوت * با من راه‌نشين باده مستانه زدند اين شعر شما ممكن بر يك معناى عرفانى حمل شود ، ولى گفته مىشود فلان امير و حاكم روزى شما را در حرمسراى خود برده و زن خود را نيز آورده و شما در ان مجلس با امير شطرنج‌بازى يا باده‌نوشى كرده‌ايد و اين شعر را براى زن امير مذكور گفته‌ايد كه معناى ان به كلى از معناى اول متفاوت مىشود تنها طرز فكر و عمل شما ميتواند يكى از دو معناى شعرتان را مشخص كند . در اين سفر كه طبعا چند روز طول ميكشد من اعتقاد و عمل شما را مورد دقت قرار مىدهم و به اساس ان اشعار شما را تفسير ميكنم او قبول كرد كه همسفر من باشد ، ولى خواب خواب است و نظمى ندارد و ان حالت به حالت ديگرى تبديل شد ! بهرحال شكى نيست كه حافظ هنوز از بهترين شعراى شعر فارسى است و شكى نيست كه حافظ به فلسفه و عرفان اشنائى داشته است و شكى نيست كه بعضى از اشعار او روحانى و معنوى است ولى اينكه ايا همه اشعار او عرفانى است يا اينكه اشعار او مركب از عشق حيوانى و عشق روحانى است ؟ دليل قاطعى وجود ندارد . دانشمند عاليقدر اقاى مرتضى مطهرى - كه اينجانب بمقام علمى و ذوق سليم ايشان احترام زيادى دارم - كتابى در دفاع از حافظ شيرازى نوشته‌اند كه من ان را چند سال قبل با شوق زياد مطالعه كردم ولى متاسفانه به تمام دفاعيات