الشيخ محمد آصف المحسني
216
مسايل كابل (فارسى)
كمپيوترهاى اختراع شود كه كمپيوترهاى فعلى از نظر ظرفيت و سرعت ارائه ناچيز به حساب آيد . من احتمال مىدهم كه در آينده روزى برسد كه كتابخانههاى عمومى در يك كمپيوتر دستى قرار گيرد كه دانشمندان انرا مانند بكس دستى با خود همه جا نقل دهند ! اينك آخرين نامه را مىگشائيم و جواب سؤالات انرا ذكر ميكنيم . ( س - 94 ) : فهميدن آيه مباركه ( اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ ) براى ما مشكل شده است اولا مراد از ظن كثير چيست ؟ و ثانيا بين علت و معلول مطابقت وجود ندارد ، نهى از بسيارى از گمانها شده و در بيان علت ان مىفرمايد كه بعضى از گمانها گناه است ، بنابراين بايد بعضى از گمانها حرام باشد نه بسيارى گمانها ، بعضى از ملاصاحبان جواب ميدهند كه مراد از بعض گمانها همان گمانهاى كثير است ولى به نظر ما اينجواب ضعيف است زيرا اگر چنين مىبود ، مىفرمود انه اثم و نمىفرمود كه بعض الظن اثم ؟ ( جواب ) : گمان بر دو قسم است گمان خوب بمؤمنين و گمان بد به مومنين . قسم اول خوب است و مورد تشويق قرار گرفته است . . . ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْراً . . . ) بنابراين مراد از ظن كثير كه در آيه فوق مورد نهى قرار گرفته گمان بد بمردم است . گمان بد بر دو قسم است ، يا مطابق واقع است و يا مخالف واقع ، مثلا شما گمان ميبريد كه فلان كس نماز نمىخواند و يا فلان كار بدى را انجام ميدهد ، گاهى اتفاق مىافتد كه ان كس واقعا چنين است و گمان بد شما مطابق واقع