ترجمه و طبع شده است . مطالعه اين كتاب مفيد است كه محققين بايد انرا بخوانند كه براى توضيح بعضى از جوانب سؤال فوق راه‌گشا است . بهرحال گر همين مكتب است و اين ملا ، * حال طفلان خراب مىبينم . اگر همين حكومتها و امثال انها بر جهان اسلام حكومت كنند و تغييرات اساسى درين راه بوجود نيايد نه تنها حال مادى و علمى و روحانى مسلمانان جهان بهتر نخواهد شد كه ممكن است بدتر هم بشود و از وضع فعلى خود بدرجاتى عقب‌تر بروديم . ان الله لا يغير ما بقوم حتى يغير ما بانفسهم . . . مسلمانها اگر خواهان سعادت دنيا و آخرت خود باشند بايد اول‌تر در اين موضوع سرنوشت‌ساز ، فكر كنند ولى در عين حال بايد بسيار بيدار باشند كه بنام مبارزه اسلامى و جهاد گرفتار هزار و يك نوع جنايت و معصيت نشوند و بىجهت بقتل مسلمانان بيگناه آلوده نشوند كه موجب بدبختى دين و دنيا است و بهترين پند را از احزاب جهادى افغانستان بگيرند كه پس از چهارده سال جهاد بخاطر حرص رهبران بحكومت ، بچه فساد و تباهى رسيدند . در اين مورد بايد مفصلا صحبت نمود و كتاب جداگانه‌اى نوشت . چهارم : غربيها كار كردند و ترقى كردند ما روى هر جهتى كه بر ما تحميل شد كار نكرديم و عقب مانديم و اين موضوع را خود شما هم ميدانيد بنابراين سوال شما كه چرا مسلمانان در علوم تجربى و صنعت ترقى نكردند خود به خود حل مىشود . از قديم گفته‌اند و قبول نموده‌اند كه ( من جدوجد ) نابرده رنج گنج ميسر نمىشود * مزد ان گرفت جان برادر كه كار كرد